|
Ndryshimet
demokratike qė ndodhėn nė fillim tė viteve 90 shėnuan kthesė
rrėnjėsore nė historinė e shtetit shqiptar dhe tė institucioneve
tė tij. Nė kuadėr tė kėtyre ndryshimeve u krijua edhe Gjykata
Kushtetuese, si njė nga institucionet mė tė rėndėsishme pėr
garantimin e rendit tė ri kushtetues qė po instalohej nė Shqipėri.
Sipas kėsaj baze kushtetuese Gjykata Kushtetuese pėrbėhej nga 9
anėtarė, 5 prej tė cilėve zgjidheshin nga Kuvendi dhe 4 nga
Presidenti i Republikės. Kryetari i Gjykatės Kushtetuese zgjidhej
me votim tė fshehtė nga vetė gjyqtarėt. Ligji i mėsipėrm
pėrcaktonte edhe statusin e gjyqtarėve kushtetues, kompetencat e
atributet, subjektet qė e vinin nė lėvizje dhe fuqinė detyruese tė
vendimeve tė saj. Anėtarė tė Gjykatės Kushtetuese kanė qenė:
Rustem Gjata (Kryetar i Gjykatės Kushtetuese 1992-1998), Manol
Konomi, Feti Gjilani, Hilmi Dakli, Franc Jakova, Veli Budo, Thimjo
Kondi, Natasha Sheshi, Ylvi Myrtja, Halil Kopani, Metush Saraēi,
Hajredin Fuga, Bardha Selenica, Sabri Rrapi, Tefta Zaka. Anėtarėt
aktualė tė Gjykatės Kushtetuese janė: Fehmi Abdiu (Kryetar prej
1998), Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuēo, Kristofor Peēi,
Kujtim Puto, Sokol Sadushi dhe Petrit Plloēi.
Ka pasur polemika
sa i pėrket ēėshtjes sė pėrtėritjes sė pėrbėrjes sė Gjykatės
Kushtetuese. Burim pėr kėto polemika ka qenė interpretimi i
ndryshėm qė i bėhej dispozitave tė ligjit kushtetues qė
rregullonte funksionimin e kėtij institucioni. Gjithsesi
rregullimi i ri kushtetues dhe ligjor bėri qė tė mėnjanoheshin
keqkuptimet lidhur me kėtė ēėshtje. Pėrtėritja e Gjykatės
Kushtetuese bėhet tashmė nė mėnyrė tė rregullt ēdo tre vjet. Ligji
kushtetues nr.7561, datė 29.04.1992 Pėr disa ndryshime e plotėsime
nė ligjin nr.7491, datė 29.04.1991 Pėr dispozitat kryesore
kushtetuese mbi bazė tė tė cilit u krijua dhe Gjykata Kushtetuese
kėrkonte nxjerrjen e akteve tė tjera pėr rregullimin e
veprimtarisė sė saj. Mė 15.07.1998 Kuvendi miratoi ligjin nr.8373
Mbi organizimin dhe funksionimin e Gjykatės Kushtetuese tė
Republikės sė Shqipėrisė, i cili krijoi njė bazė ligjore pėr
ēėshtjet e veprimtarisė sė Gjykatės Kushtetuese. Mė 28.11.1998
hyri nė fuqi Kushtetuta e Shqipėrisė, nė tė cilėn Gjykata
Kushtetuese zuri pėrsėri njė pozitė institucionale tė rėndėsishme.
Gjithashtu ajo solli dhe ndryshime nė mėnyrėn e caktimit tė
anėtarėve, tė kompetencave dhe subjekteve qė e vėnė atė nė lėvizje.
Gjyqtarėt emėrohen nga Presidenti i Republikės me pėlqimin e
Kuvendit. Kryetari emėrohet nga Presidenti i Republikės me
pėlqimin e Kuvendit pėr njė periudhė 3-vjeēare me tė drejtė
riemėrimi.
Kushtetuta
kėrkonte nxjerrjen e akteve ligjorė nė zbatim tė saj. Si rrjedhojė
e kėsaj, mė 10.02.2000 Kuvendi miratoi ligjin nr.8577 Mbi
organizimin dhe funksionimin e Gjykatės Kushtetuese tė Republikės
sė Shqipėrisė, i cili u hartua me ndihmėn e Komisionit tė Venecias
Demokracia pėrmes ligjit. Ky ligj rregullonte ēėshtje tė tilla,
si p.sh mėnyrėn e paraqitjes sė kėrkesės, shqyrtimin paraprak,
proēedurat e gjykimit, statusin dhe mandatin e gjyqtarit. Nė
mėnyrė tė pėrmbledhur mund tė themi se veprimtaria e Gjykatės
Kushtetuese ndahet nė dy periudha: periudha e parė pėrfshin kohėn
gjatė sė cilės ajo ka funksionuar nė bazė tė Dispozitave Kryesore
Kushtetuese, ndėrsa periudha e dytė pėrfshin kohėn pas hyrjes nė
fuqi tė Kushtetutės sė re dhe ligjit pėr Gjykatėn Kushtetuese. Qė
nga krijimi i saj Gjykata Kushtetuese ka dhėnė vendime tė natyrave
tė ndryshme duke u shprehur pėr kushtetutshmėrinė ose jo tė
normave ligjore apo akteve normative tė institucioneve qendrore
dhe vendore, interpretimin e Kushtetutės, parimet kushtetuese pėr
njė proces tė rregullt ligjor. Njė nga vendimet mė tė rėndėsishme
tė saj ka qenė V-65/99, me anė tė tė cilit dėnimi me vdekje i
parashikuar nga Kodi Penal u shpall i papajtueshėm me Kushtetutėn.
Qė prej krijimit tė saj vėllimi i punės sė kryer nga Gjykata
Kushtetuese ka shėnuar rritje tė ndjeshme.
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 92
...12
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 93...
13
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 94...
11
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 95...
16
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 96
46
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 97
62
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 98
79
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 99
67
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin 00
96
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
01..
213
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
02
..237
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
03
..39
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
04
..20
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
05
..41
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
06
..30
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
07
..45
-
Ēėshtje tė gjykuara gjithsej nė vitin
08
..24
|