Vendimet e vitit 2002

Vendim nr.6, datë 18.01.2002
(V-6/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, kryetar - relator i çështjes - dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kujtim Puto, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi,           

(…)

në datë 09.01.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Presidenti i Republikës, me objekt: “Interpretimi i neneve 98, 99 e 106 të Kushtetutës”.

(…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: “Interpretimin e pikës 2 të nenit 98 të Kushtetutës në këtë mënyrë:

- Nëse dekreti i Presidentit të Republikës i nxjerrë në përputhje me nenin 98 të Kushtetutës nuk shqyrtohet nga Kuvendi brenda afatit 10 ditor, ai nuk konsiderohet i miratuar apo i shfuqizuar;

- Kuvendi duhet ta shqyrtojë dekretin pas këtij afati;

- Në rastin kur Kuvendi nuk shqyrton brenda afatit 10 ditor Dekretin e Presidentit të Republikës të nxjerrë në përputhje me nenin 98 të Kushtetutës, Presidenti nuk mund të ushtrojë kompetenca të tjera, veç atyre që i njihen shprehimisht me Kushtetutë dhe që i jepen me ligje të nxjerra në pajtim me të”.

(…)

Duke arsyetuar:

Presidenti i Republikës, në kërkesën drejtuar Gjykatës Kushtetuese, ka kërkuar interpretimin përfundimtar të dispozitave të lartpërmendura të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë.

Gjatë gjykimit të çështjes, përfaqësuesi i Presidentit të Republikës përsëriti kërkesën dhe insistoi që nëpërmjet interpretimit të pikës 2 të nenit 98 të Kushtetutës të sqarohen problemet e parashtruara në të.

 Në këto kushte, duke u mbështetur në nenin 71 pika 3 të ligjit “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, kjo e fundit çmon se duhet të kufizohet tek interpretimi përfundimtar i dispozitave të lartpërmendura vetëm përsa kërkohet në kërkesë dhe në seancë, pavarësisht se përmbajtja e këtyre dispozitave është më e gjerë sesa problemet e parashtruara.

Sipas nenit 1 pika 1 të Kushtetutës, “Shqipëria është Republikë Parlamentare”. Ky koncept i sistemit të qeverisjes bazohet në ndarjen dhe balancimin ndërmjet pushtetit ligjvënës, ekzekutiv dhe gjyqësor. Sipas këtij koncepti të Kushtetutës, organi ligjvënës, Kuvendi, ushtron kompetenca të rëndësishme kontrolli ndaj ekzekutivit dhe ndaj akteve të Presidentit të Republikës.

Edhe përmbajtja e nenit 98 pika 2 të Kushtetutës, sipas të cilit Dekreti i Presidentit të Republikës për emërimin apo shkarkimin e ministrit, shqyrtohet nga Kuvendi brenda 10 ditëve, është një aspekt i rëndësishëm i rolit kontrollues të këtij organi. Kjo dispozitë ka përcaktuar të drejtën e Kuvendit për të kontrolluar propozimet e Kryeministrit dhe Dekretet me karakter individual të Presidentit të Republikës për emërimin apo shkarkimin e një ministri dhe detyrimin që këtë kontroll ta ushtrojë brenda afatit 10 ditor. Por, nga kjo dispozitë nuk del ndonjë përgjigje e drejtpërdrejt rreth pyetjes se cilat janë pasojat e mosshqyrtimit të Dekretit nga ana e Kuvendit brenda afatit ligjor.

Gjykata Kushtetuese çmon se interpretimi i kësaj dispozite duhet të bëhet duke u mbështetur në parimet e lartpërmendura dhe në procedurat lidhur me efektet e Dekretit të Presidentit të Republikës që kontrollohet nga Kuvendi nëpërmjet shqyrtimit të tij.

Me fjalën “shqyrtim”, sipas nenit 98 pika 2 të Kushtetutës, kuptohet e drejta dhe detyrimi i Kuvendit për të bërë objekt diskutimi e debati Dekretin e Presidentit dhe për të marrë një vendim të caktuar për miratimin ose mosmiratimin e tij.

Shqyrtimi i Dekretit të Presidentit të Republikës, i nxjerrë në përputhje me pikën 2 të nenit 98 të Kushtetutës, nuk kufizohet vetëm në kontrollin formal të tij por dhe në atë substancial, sepse ai është akt i një kontrolli politik të ngjashëm me atë që ushtrohet në kuadrin e një mocioni besimi apo mosbesimi.

Në rrethanat kur Kuvendi nuk e shqyrton Dekretin brenda afatit 10 ditor, mospërmbushja e kësaj detyre nuk mund të konsiderohet as si rrëzim e as si pranim i tij. Heshtja nuk konsiderohet si rrëzim, pasi mosshqyrtimi nënkupton sa qëndrimin indiferent ndaj tij, aq edhe pamundësinë për të marrë numrin e nevojshëm të votave “pro” edhe të votave “kundër” tij. Veç kësaj, mosshqyrtimi, megjithëse mund të mbartë në vetvete një mesazh politik, prapë nuk mund të konsiderohet si pranim i tij përderisa nuk është përmbushur një nga pasojat që rrjedhin nga shqyrtimi i tij: miratimi ose mosmiratimi i Dekretit.

Edhe nëse ndodhemi para një mosushtrimi të kësaj të drejte, ky qëndrim nuk mund të anulojë procesin kushtetues për emërimin e një ministri, sepse raportet ndërmjet Kuvendit dhe Këshillit të Ministrave janë raporte kontrolli e besimi, pasi pa besim të Kuvendit nuk mund të formohet as qeveria e as të miratohet emërimi i ministrave të veçantë. Pas besimit të marrë, mosshqyrtimi i Dekretit të Presidentit për ministra të veçantë, nuk pajtohet me konceptin e prezumimit të besimit që gëzon Këshilli i Ministrave, përsa kohë nuk votohet një mosbesim kundër Kryeministrit.

Kuvendi e kontrollon Qeverinë dhe aktin e Presidentit me mjete demokratike. Ka praktika të parlamentarizimit të njohura me qëndrime aktive por jo me heshtje. Duke mos shqyrtuar Dekretet e Presidentit, pra duke mos ushtruar Kuvendi të drejtën dhe detyrën e tij, krijohet një precedent i rrezikshëm për funksionimin e shtetit dhe qeverisjen e vendit.

Veç sa më sipër, del e nevojshme për të analizuar edhe natyrën e Dekretit të Presidentit të Republikës lidhur me emërimin apo shkarkimin e një ministri, efektin juridik të tij e kushtet që nevojiten për hyrjen në fuqi apo për shfuqizimin e tij. Si akt individual i nxjerrë nga një organ kompetent, ai hyn në fuqi ose shfuqizohet pasi Kuvendi merr një vendim për pranimin ose mospranimin e tij në përfundim të procesit të shqyrtimit. Nga ana tjetër, ai nuk mund të bjerë vetëm për faktin se nuk është shqyrtuar nga Kuvendi brenda afatit 10 ditor, por kur shqyrtohet e nuk pranohet konform kërkesave të Kushtetutës. Afati 10 ditor për të cilin bëhet fjalë në pikën 2 të nenit 98 të Kushtetutës duhet parë i lidhur ngushtë me konceptin kushtetues që ekziston lidhur me llojet e afateve dhe dallimet ndërmjet tyre.

            Në disa dispozita të Kushtetutës përcaktohen afate për të cilat moszbatimi apo dhe shkelja e tyre sjell pasoja juridike. Kështu, sipas nenit 101 të Kushtetutës aktet normative të Këshillit të Ministrave që i dërgohen Kuvendit e humbasin fuqinë e tyre menjëherë që nga fillimi, nëqoftëse nuk miratohen nga Kuvendi brenda 45 ditëve. Mosrespektimin e këtij afati, Kushtetuta e ka quajtur në mënyrë të shprehur si shkak që passjell humbjen e fuqisë juridike të aktit. Tjetër qëllim ka patur ajo lidhur me kuptimin e nenit 84 pika 2, sipas të cilit: “Ligji quhet i shpallur nëqoftëse Presidenti i Republikës nuk ushtron të drejtat e parashikuara në paragrafin e parë të këtij neni dhe në paragragin e parë të nenit 85”. Edhe në këtë rast, mosrespektimi i afatit passjell detyrimisht pasoja juridike në lidhje me aktin. Pra, për këto raste, ligjvënësi i ka parashikuar vetë në mënyrë të shprehur pasojat që vijnë nga mosrespektimi i afatit.

Ndryshe ndodh në lidhje me afatet për të cilat bëjnë fjalë dispozita të tilla si neni 98 pika 2, neni 96 pika 3, neni 181 etj., moszbatimi i të cilave nuk passjell pasoja të detyrueshme juridike, por vetëm pasoja politike.

            Duke qenë kështu, në rastet kur afatet që janë parashikuar nga Kushtetuta për t’u përmbushur janë të lidhura ngushtë me pasojat juridike që passjellin, këto të fundit nuk mund të përmbushen pas kalimit të tyre.

E kundërta ngjet me afatet e tjera për të cilat Kushtetuta nuk ka parashikuar në mënyrë të shprehur pasojat juridike që mund të lindin nga kalimi i tyre. Në raste të tilla, detyrimet kushtetuese, nëse nuk janë përmbushur brenda afateve, duhet të përmbushen më vonë. Edhe afati 10 ditor, për të cilin bëhet fjalë në nenin 98 pika 2 të Kushtetutës, është i tillë. Fakti se nuk respektohet nuk do të thotë se dekretet mbesin pa u shqyrtuar. Në këto kushte, Dekreti i Presidentit të Republikës, si akt që ruan vlerat e tij formale juridike por që s’ka hyrë në fuqi, duhet të shqyrtohet nga Kuvendi jashtë këtij afati.

Në lidhje me problemin e dytë, Gjykata Kushtetuese çmon se para së gjithash duhet kuptuar drejt përmbajtja e neneve 96, 104 e 105, ndonëse për ato nuk kërkohet të bëhet interpretimi përfundimtar.

            Veç këtyre dispozitave, Kushtetuta nuk parashikon raste të tjera për shpërndarjen e Kuvendit nga Presidenti. Për rrjedhojë, fakti që Kuvendi nuk shqyrton Dekretin e Presidentit të nxjerrë konform nenit 98 pika 2 të Kushtetutës, nuk mund të shërbejë si shkak që ai të shpërndajë Kuvendin.

Ky përfundim mbështetet në nenin 94 të Kushtetutës që parashikon se: “Presidenti i Republikës nuk mund të ushtrojë kompetenca të tjera përveç atyre që i njihen shprehimisht me Kushtetutë dhe që i jepen me ligje të nxjerra në pajtim me të.” Pra, as dispozita të tjera kushtetuese e as ligje të veçanta të nxjerra në pajtim me të nuk kanë përcaktuar një kompetencë tjetër të Presidentit të Republikës.

(…)

Votuan kundër: Gj.Sauli, K.Puto e P.Plloçi.

(…)

Vendim nr.8, datë 23.01.2002

(V–8/02) 

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Kujtim Puto – relator i çështjes,          

(…)     

në datë 12.12.2001, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Astrit Bejko, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimeve nr.410, datë 25.04.2001 e nr.3, datë 08.10.2001 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:

“- Shfuqizimin si të papajtueshëm me Kushtetutën të vendimeve nr.410, datë 25.04.2001 e nr.3, datë 08.10.2001të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë (Dhoma e Këshillimit);

- Revokimin e vendimit të pezullimit të ekzekutimit datë 30.10.2001 të Mbledhjes së Gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese;

- Dërgimin e çështjes kolegjit civil të Gjykatës së Lartë”.

(…)

Duke arsyetuar:

Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë me vendimin nr.1220, datë 25.04.2000 ka pranuar padinë e paditësit Robert Sinani ngritur kundër të paditurit Astrit Bejko me objekt kthimin e sendit, sipas neneve 296 e 298 të Kodit Civil, dhe ka detyruar të paditurin t’i lirojë e dorëzojë banesën paditësit.

Mbi ankimin e të paditurit, Gjykata e Apelit Tiranë, me vendimin nr.875, datë 03.12.2000 ka vendosur lënien në fuqi të vendimit të gjykatës së rrethit, ndërsa Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë në Dhomën e Këshillimit me vendimin nr.410, datë 25.04.2001 ka vendosur mospranimin e rekursit të paraqitur nga i padituri Astrit Bejko me arsyetimin se ai nuk përmban shkaqe nga ato që parashikon neni 472 i Kodit të Procedurës Civile.

Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, me vendimin nr.3, datë 08.10.2001 në Dhomën e Këshillimit, ka vendosur mospranimin e kërkesës së Astrit Bejkos për rishikimin e vendimeve të mësipërme me arsyetimin se nuk përmbajnë shkaqe nga ato që parashikon neni 494 i Kodit të Procedurës Civile, etj..

Gjykata Kushtetuese arrin në përfundimin se vendimi i Kolegjit Civil (Dhomës së Këshillimit) nr.410, datë 25.04.2001 është rrjedhojë e një procesi jo të rregullt ligjor në kuptim të nenit 42 të Kushtetutës.

Në rekursin drejtuar Gjykatës së Lartë kundër vendimeve të gjykatës së rrethit dhe të gjykatës së apelit kërkuesi Astrit Bejko ka parashtruar se subjekti i interesuar Robert Sinani nuk legjitimohej për ngritjen e padisë së rivendikimit sipas nenit 296 të Kodit Civil, sepse duke mos qenë pronar nuk e ka të regjistruar pronën në zyrën e regjistrimit të pasurive të palujtshme. Ai ka pretenduar, gjithashtu, se kontrata e subjektit të interesuar me Entin Kombëtar të Banesave është e kundërligjshme, përderisa ai nuk ka marrë autorizim nga Bashkia, si organi kompetent, që cakton radhën për strehim dhe se sipas vendimeve të Këshillit të Ministrave ai duhet të ishte i pastrehë që të lidhte kontratë të ligjshme.

Pretendimet e mësipërme kanë të bëjnë as me mosrespektimin as me zbatimin e ligjeve, të cilat nuk mund të shqyrtohen e të vendosen në Dhomën e Këshillimit pa praninë e palëve, sepse u cënon këtyre të fundit të drejtën e pjesëmarrjes drejtpërdrejt në gjykim si dhe të drejtën e mbrojtjes. Neni 472 i Kodit të Procedurës Civile ka përcaktuar rastet kur mund të ankimohen vendimet me rekurs në Gjykatën e Lartë. Në rastet kur rekursi është bërë për shkaqe të ndryshme nga ato që lejon ligji, vendoset mospranimi i tij në Dhomën e Këshillimit. Pra, në këtë fazë Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë bën vetëm verifikimin nëse janë ose jo shkaqet për rekurs, por nuk ka kompetencë të bëjë vlerësimin nëse janë apo jo të drejta pretendimet për mosrespektimin apo zbatimin e ligjit, sepse këto janë kompetenca të kolegjeve në seancë gjyqësore.

Nga ana tjetër, veprimtaria e Kolegjit Civil në këtë fazë të shqyrtimit të çështjes nuk mund të jetë vetëm një konstatim formal i paraqitjes së shkaqeve ligjore në rekurs. Në rastet kur kolegji konstaton se shkaqet, pavarësisht nga mënyra e paraqitjes, kanë të bëjnë me vlerësimin e provave e bindjen e brendshme të gjykatave të hallkave më të ulta apo me shkaqe që objektivisht nuk ekzistojnë në dosjen gjyqësore, ka të drejtë të mos e pranojë rekursin. Kjo është kompetencë e vetë kolegjit. Por, në rastin konkret problemi është ndryshe. Në rekursin e paraqitur nga kërkuesi nuk kontestohen provat e as vlerësimi i tyre, por ngrihet problemi i legjitimimit të paditësit për shkak të bazës ligjore të padisë në dispozitat e Kodit Civil si dhe probleme për përcaktimin e vendimeve të Këshillit të Ministrave që duhen zbatuar në rastin konkret, etj. Vlerësimi i këtyre problemeve nuk është kompetencë e Dhomës së Këshillimit, por e Kolegjit Civil në seancë gjyqësore, ku duhet t’i jepet përgjigje e arsyetuar dhe të jepet zgjidhje në një nga mënyrat e parashikuara në nenin 485 të Kodit të Procedurës Civile.

Me pranimin nga Gjykata Kushtetuese të kërkesës për shfuqizimin si antikushtetues të vendimit të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë vendoset edhe dërgimi i çështjes për rishqyrtim në atë kolegj. Në këtë mënyrë mbetet pa objekt vendimi nr.3, datë 08.10.2001 i Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë me të cilin nuk është pranuar kërkesa e kërkuesit Astrit Bejko për rishikimin e vendimeve të gjykatës së rrethit, të apelit e të Dhomës së Këshillimit të Kolegjit Civil. Duke patur lidhje të drejtpërdrejt edhe ky vendim duhet shfuqizuar. Eshtë Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë që do të vendosë nëse do lihen në fuqi, do të prishen etj., vendimet e hallkave më të ulta gjyqësore dhe në varësi të këtij qëndrimi, kërkuesi do vlerësojë nëse do të bëjë përsëri kërkesë për rishikim në atë gjykatë.

Mbledhja e Gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese me vendimin e datës 30.10.2001 ka vendosur pezullimin e ekzekutimit të vendimeve gjyqësore për lirimin e dorëzimin e banesës. Gjatë gjykimit në Gjykatën Kushtetuese u konstatua se ato vendime janë ekzekutuar një ditë para se të merrej vendimi i pezullimit. Si rrjedhojë vendimi i pezullimit duhet revokuar.

(…)

Votuan kundër këtij vendimi: K.Puto, T.Zaka, P.Plloçi.

(…)

Vendim nr.18, datë 01.02.2002

(V–18/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Kujtim Puto, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Alfred Karamuço – relator i çështjes,          

            (…)

në datë 05.11.2001, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Shoqëria “Pegaso”, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimit nr.607, datë 14.06.2001 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:

“- Shfuqizimin si antikushtetues të vendimit nr.607, datë 14.06.2001 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë;

- Dërgimin e çështjes Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë”.

(…)

Duke arsyetuar:

Në muajin korrik 1998 dega e Tatim-Taksave në Tiranë ka ushtruar kontroll në Shoqërinë “Pegaso” që merret me aktivitet ndërtimi dhe ka konstatuar se përgjithësisht nuk ka pasur shkelje e veçanërisht në përllogaritjen dhe arkëtimin e tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSh).

Drejtoria e Përgjithshme e Tatim-Taksave, duke e konsideruar kontrollin e degës në këtë shoqëri si jo real, ka shqyrtuar vlerësimin tatimor duke e detyruar Shoqërinë “Pegaso” sipas akt-kontrollit të datës 14.08.1998 që të paguajë 6.114.564 lekë si TVSh e pallogaritur. Po në datën 14.08.1998 Drejtoria e Përgjithshme e Tatim-Taksave ka lënë në shoqëri një akt-kontroll tjetër ku TVSh-ja e pallogaritur dhe e papaguar rivlerësohej në 17.473.090 lekë.

Në datat 17.08.1998 dhe 28.08.1998 shoqëria paraqet ankim në Drejtorinë e Përgjithshme të Tatim-Taksave kundër rivlerësimit tatimor. Drejtoria e Përgjithshme e Tatim-Taksave, në datën 11.09.1998 me shkresën nr.3953/2, njofton se ankimi i shoqërisë nuk merret parasysh. Më pas, në datën 05.12.1998 dega e Tatim-Taksave në Tiranë, me shkresën nr.3942/1, njofton se Drejtoria e Përgjithshme e Tatim-Taksave ka shqyrtuar ankimin dhe nuk e ka marrë parasysh, prandaj shoqëria detyrohet të paguajë menjëherë shumën prej 17.736.409 lekë.

Aktin e mësipërm shoqëria e ka kundërshtuar në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Tiranë, e cila me vendimin nr.1507, datë 12.05.1999 e ka shfuqizuar, bazuar në nenet 323 e 328 të Kodit të Procedurës Civile. Këtë vendim e ka lënë në fuqi Gjykata e Apelit Tiranë me vendimin nr.230, datë 08.03.2000.

Mbi rekursin e Drejtorisë së Përgjithshme të Tatim-Taksave, Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë ka shqyrtuar çështjen dhe me vendimin nr.607, datë 14.06.2001 ka vendosur: “Prishjen e të dy vendimeve të gjykatave dhe pushimin e gjykimit të çështjes”.

Gjykata Kushtetuese vëren se vendimi i Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë është rezultat i një procesi jo të rregullt gjyqësor, në kuptim të nenit 42 të Kushtetutës.

Gjykata e Lartë, në vendimin e saj, është bazuar kryesisht në nenet 41 e 42 të ligjit nr.7928, datë 27.04.1995 “Për tatimin mbi vlerën e shtuar” nga ku rezulton se personi i tatueshëm duhet të paguajë TVSh-në pavarësisht nëse ka kërkuar rishqyrtim apo është ankuar kundër vlerësimit tatimor. Për më tepër, këto dispozita përcaktojnë detyrimin e Ministrisë së Financave (Drejtoria e Përgjithshme e Tatim-Taksave) që të mos shqyrtojnë ankimin e personave pa u paguar më parë nga ata gjithë TVSh-ja e përllogaritur dhe e pagueshme prej tyre.

Gjykata e Lartë, në shqyrtimin e çështjes dhe vendimin e saj, nuk ka marrë në konsideratë faktin se dispozitat ligjore ku mbështetet kushtëzojnë dhe kufizojnë të drejtën e ankimit. Ky fakt nuk mund të anashkalohet nga Gjykata Kushtetuese edhe pse ato (dispozitat) kanë pasur ndryshime e përmirësime në këto drejtime. Bazuar sa më sipër, Gjykata e Lartë arsyeton se pala paditëse, Shoqëria “Pegaso”, duhej të kishte paguar TVSh-në, pavarësisht nëse ka kërkuar rivlerësim apo është ankuar ndaj vlerësimit tatimor. “Vetëm pasi të ketë përmbushur këtë detyrim – shprehet Gjykata e Lartë, -dhe pasi të ishte njoftuar me shkrim nga ana e Ministrisë së Financave për rezultatin e rishqyrtimit … ajo (shoqëria) duhej të ishte drejtuar në gjykatë”.

Gjykata Kushtetuese arrin në përfundimin se nenet 41 e 42 të ligjit nr.7928, datë 27.04.1995 “Për tatimin mbi vlerën e shtuar” rregullojnë marrëdhëniet midis subjekteve të tatueshme dhe organeve tatimore në lidhje me vlerësimin e tatimeve dhe rishqyrtimin e vlerësimit tatimor. Gjykata e Lartë nuk duhet të shqyrtojë faktin nëse këto marrëdhënie janë kryer konform kërkesave të dispozitave të mësipërme, pra të verifikojë nëse është bërë ankim ose jo, nëse është paguar detyrimi tatimor ose jo. Gjykata, kur i paraqitet ankimi nga subjekti tatimor, shqyrton nëse është nxjerrë rezultati i rishqyrtimit dhe pastaj i hyn themelit të ankimit.

Në rastin konkret, nga dokumentet e ndodhura në dosje del e provuar plotësisht se Drejtoria e Përgjithshme e Tatim-Taksave ka konfirmuar rezultatin e vlerësimit tatimor, gjë që vërteton se ka bërë rishqyrtim. Kundër aktit të këtij rivlerësimi paditësi ka bërë padi në gjykatë dhe kjo e fundit nuk mund të pengohet të shqyrtonte çështjen në themel thjeshtë për faktin se rivlerësimi është bërë pa u paguar detyrimi tatimor. Gjykata e Lartë, duke arsyetuar si më lartë, padrejtësisht i ka trajtuar raportet e subjektit me organin administrativ si raporte procedurale-civile midis saj dhe paditësit.

Gjykata e Lartë ka vendosur pushimin e gjykimit në një kohë kur kanë kaluar afatet e ankimit administrativ dhe afati i ankimit gjyqësor parashikuar nga nenet 42 e 43 të ligjit “Për tatimin e vlerës së shtuar”. Në këtë mënyrë paditësi është vënë plotësisht në pamundësi për të ushtruar të drejtën kushtetuese të ankimit në gjykatë parashikuar nga neni 42/2 i Kushtetutës. Sipas vendimit, duke iu referuar edhe dispozitave ligjore të lartpërmendura, me marrjen e vendimit të “pushimit të gjykimit” pala paditëse nuk mund të ngrejë padi në gjykatë duke sjellë si pasojë të pashmangshme “shuarjen e padisë” në kundërshtim edhe me nenin 300 të Kodit të Procedurës Civile.

Në këto kushte, Gjykata Kushtetuese e gjen vendimin nr.607, datë 14.06.2001 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë antikushtetues dhe rezultat i një procesi të parregullt, në kuptim të nenit 42/1 të Kushtetutës.

Ashtu siç u analizua më lart, antikushtetutshmëria e këtij vendimi lidhet së pari me shtrirjen e procedurave që zbatojnë organet e administratës në veprimtarinë gjyqësore dhe së dyti, me mohimin në mënyrë të kundraligjshme të së drejtës për të ngritur padi.

(…)

Votuan kundër këtij vendimi: K.Peçi e P.Plloçi.

(…)

Vendim nr.20, datë 07.02.2002

(V–20/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët:    Zija Vuci, Gjergji Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Kujtim Puto, Sokol Sadushi, Petrit Plloçi – relator i çështjes,

(…)

në datë 23.11.2001, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Baudin Melani, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimeve nr.351, datë 05.10.1999 të Gjykatës së Apelit Gjirokastër; nr.1508, datë 22.12.2000 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë dhe nr.B-3, datë 24.07.2001 të Kolegjit Seleksionues të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë”.

            (…)

            Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, më shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.

            (…)

Duke arsyetuar:

            Gjykata e Rrethit Sarandë, me vendimin nr.334, datë 06.07.1998, ka rrëzuar padinë e Petro Pinos, e cila kishte për objekt pavlefshmërinë e kontratës së shitblerjes (privatizimit) të një apartamenti që ndodhet në qytetin e Sarandës nga ana e të paditurit Baudin Melani.

Gjykata e Apelit Gjirokastër me vendimin nr.351, datë 05.10.1999 ka prishur vendimin e mësipërm të Gjykatës së Rrethit Sarandë dhe duke e gjykuar çështjen në fakt ka pranuar padinë.

Mbi rekursin e Baudin Melanit, Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, në Dhomën e Këshillimit, me vendimin nr.1508, datë 22.12.2000, ka vendosur mospranimin e këtij rekursi si të pabazuar në ligj.

Kërkuesi, në bazë të nënit 473 të ndryshuar të Kodit të Procedurës Civile, ka paraqitur rekurs në Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë. Kolegji Seleksionues i këtyre Kolegjeve, në Dhomën e Këshillimit, me vendimin nr.B-3, datë 24.07.2001, ka vendosur mospranimin e rekursit si të pabazuar në ligj.

            Në këto kushte, Baudin Melani, në bazë të nenit 131/f të Kushtetutës, ka paraqitur kërkesë në Gjykatën Kushtetuese për shfuqizimin e vendimeve të mësipërme të gjykatave duke pretenduar se këto vendime janë rezultat i një procesi jo të rregullt ligjor.

            Nga shqyrtimi i çështjes në seancë gjyqësore, Gjykata Kushtetuese arrin në përfundimin se pretendimet e kërkuesit nuk rezultojnë të bazuara.

Konkretisht, si elementë të një procesi jo të rregullt ligjor kërkuesi ka përmendur faktin se Gjykata e Apelit nuk ka marrë në shqyrtim nëse, dhënia e autorizimit për strehim ishte në kompetencë të Këshillit Bashkiak të qytetit Sarandë apo të Komisionit të Strehimit të Degës së SHIK-ut, Sarandë, sipas Vendimit të Këshillit të Ministrave nr.3, datë 09.01.1995 “Për disa ndryshime në Vendimin e Këshillit të Ministrave nr.530, datë 17.10.1994” që trajton mënyrën e ndarjes së banesave. Për këtë çështje, Gjykata Kushtetuese vëren se interpretimi i akteve normative, siç është edhe vendimi i mësipërm i Këshillit të Ministrave, është kompetencë e gjykatës që shqyrton çështjen. Gjykata Kushtetuese ka kompetencë të shqyrtojë vendimet e gjykatave, kur ato bien në kundërshtim me dispozitat e Kushtetutës që sanksionojnë parimet themelore për një proces të rregullt ligjor.

Kërkuesi ka pretenduar gjithashtu se Kolegji Civil dhe Kolegji Seleksionues i Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë nuk kanë arsyetuar në vendimet e tyre pretendimet e kërkuesit. Edhe në këtë rast, Gjykata Kushtetuese nuk konstaton elementë të procesit jo të rregullt ligjor. Kolegji Civil dhe Kolegji Seleksionues kanë arsyetuar në vendimet e tyre shkaqet lidhur me mospranimet e rekursit. Fakti se këto gjykata kanë arsyetimi i tyre ka qenë i përmbledhur, nuk përbën shkelje në aspektin kushtetues.

Përsa u parashtrua më sipër, kërkesa e paraqitur nga kërkuesi Baudin Melani, duhet të rrëzohet.

(…)

Votoi kundër këtij vendimi: A.Karamuço.

(…)

Vendim nr.24, datë 13.02.2002

(V–24/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Kujtim Puto, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Alfred Karamuço – relator i çështjes,           

(…)

në datë 28.12.2001, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë, me objekt: “Shfuqizimi i vendimit nr.85, datë 29.06.2001 të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë, si i papajtueshëm me Kushtetutën”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.

(…)

Duke arsyetuar:

Mbi bazën e Dekretit të Presidentit të Republikës nr.204, datë 05.06.1992 Konfederatës së Sindikatave të Shqipërisë i është njohur si pronë ndërtesa nr.5 e ish-Kampit të Punëtorëve, Dhërmi.

Komisioni i Kthimit dhe Kompensimit të Pronave ish-Pronarëve me vendimin nr.204, datë 14.11.1994 e ka njohur këtë objekt si pronë të trashëgimtarëve “Koculi” dhe  ua ka kthyer atyre.

Konfederata e Sindikatave ka kërkuar gjyqësisht shfuqizimin e vendimit të mësipërm të komisionit, por padia e saj është rrëzuar nga Gjykata e Rrethit Vlorë me vendimin nr.226, datë 05.02.1996, lënë në fuqi nga Gjykata e Apelit Tiranë me vendimin nr.3438, datë 14.06.1996. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, me vendimin nr.639, datë 29.04.1997 ka lënë në fuqi vendimin e Gjykatës së Apelit.

Mbi rekursin në interes të ligjit, Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë, nëpërmjet vendimit unifikues nr.85, datë 29.06.2001, kanë lënë në fuqi vendimet e mësipërme.

1. Në vendimin e tyre Kolegjet e Bashkuara kanë vërejtur se Dekreti i Presidentit nr.204, datë 05.06.1992 “Për pasurinë e sindikatave” jo vetëm që nuk i është paraqitur për miratim Kuvendit në sesionin më të afërt, por edhe nuk është kundërfirmosur nga Kryeministri apo Ministri i Financave. Për rrjedhojë, konkludojnë Kolegjet, ky Dekret nuk konsiderohet se ka marrë fuqi juridike.

Përmbajtja e vendimit nuk e bën atë antikushtetues, sepse nuk është disponuar mbi kompetencat që ka Gjykata Kushtetuese. Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë, ashtu si çdo hallkë gjyqësore, detyrohen t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për një dispozitë ligjore, kur ata gjykojnë se ajo është antikushtetuese e duhet të shfuqizohet. Në rastin në shqyrtim, Dekreti është inekzistent, sepse në bazë të ligjit nr.8340, datë 06.05.1998 ai nuk është miratuar nga Kuvendi e për pasojë Gjykata Kushtetuese nuk mund të investohet për akte inekzistente. Rivlerësimi nga ana e Kolegjeve të Bashkuara të faktit se Dekreti nuk ka marrë fuqi juridike, është i drejtë dhe nuk e bën vendimin antikushtetues.

2. Nga shqyrtimi i vendimit nr.85, datë 29.06.2001 të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë nuk del që ajo të ketë marrë rolin e organit ligjvënës, ashtu siç parashtron kërkuesi.

Në vendim, duke analizuar ligjin nr.8340/1, datë 06.05.1998 “Për rregullimin e pasojave që kanë rrjedhur nga zbatimi i Dekretit nr.204, datë 05.06.1992 “Për pasurinë e sindikatave”, Gjykata e Lartë ka shprehur pikëpamjen e saj lidhur me fuqinë prapavepruese të tij, ashtu si ka konkluduar lidhur me kolizionin midis këtyre dy ligjeve duke shqyrtuar edhe ligjin nr.7698, datë 15.04.1993 “Për kthimin dhe kompensimin e pronave ish-pronarëve”. Kolegjet shprehen se ligji nr.8340/1, datë 06.05.1998 është i zbatueshëm për aq sa nuk bie në kundërshtim me dispozitat e ligjit nr.7698, datë 15.04.1993.

Edhe në këto konkluzione me karakter unifikues Gjykata Kushtetuese nuk gjen shkaqe për t’i shpallur ato antikushtetuese. Interpretimi i ligjeve është para së gjithash e drejta e çdo organi që i zbaton ato. Aq më tepër që për organet gjyqësore intepretimi i ligjeve është pjesë e rëndësishme e veprimtarisë së tyre. Edhe nëse interpretimi dhe zbatimi i ligjit nuk është bërë drejt nga organet gjyqësore, nuk është detyrë e Gjykatës Kushtetuese t’i korrigjojë ato. Gjykata Kushtetuese ndërhyn nëpërmjet kontrollit kushtetues, kur konstaton se gjatë gjykimit janë shkelur parimet themelore të procesit.

Në këto kushte, kërkesa duhet të rrëzohet si e pabazuar.

            (…)

            Votuan kundër këtij vendimi: Z.Vuci, Gj.Sauli e P.Plloçi.

            (…)

Vendim nr.25, datë 13.02.2002

(V–25/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Kujtim Puto, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Alfred Karamuço – relator i çështjes,           

            (…)

në datat 14.11.2001 dhe 21.12.2001, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Gjykata e Rrethit Gjyqësor Skrapar, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i pikës 2 të nenit 34 të ligjit nr.8737, datë 12.02.2001 “Për organizimin dhe funksionimin e Prokurorisë në Republikën e Shqipërisë”.”

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi:

“- Shfuqizimin si antikushtetues të pikës 2 të nenit 34 të ligjit nr.8737, datë 12.02.2001 “Për organizimin dhe funksionimin e Prokurorisë në Republikën e Shqipërisë” me këtë përmbajtje: “Dekreti i Presidentit të Republikës për shkarkimin nga detyra është i paankimueshëm”.

(…)

Duke arsyetuar:

Në zbatim të nenit 145 pika 2 të Kushtetutës, Gjykata e Rrethit Gjyqësor Skrapar ka pezulluar çështjen civile që i përket Fatmir Lirzës dhe i ka parashtruar Gjykatës Kushtetuese nevojën e shfuqizimit si antikushtetuese të pikës 2 të nenit 34 të ligjit nr.8737, datë 12.02.2001 “Për organizimin dhe funksionimin e Prokurorisë në Republikën e Shqipërisë”, me këtë përmbajtje: “Dekreti i Presidentit të Republikës për shkarkimin nga detyra është i paankimueshëm”.

Gjykata Kushtetuese çmon se dispozita e atakuar nuk është në përputhje me përmbajtjen dhe frymën e Kushtetutës dhe të dokumenteve ndërkombëtare të ratifikuara nga shteti shqiptar. Në arritjen e një konkluzioni të tillë Gjykata ka parasysh arsyet e parashtruara më poshtë:

Kushtetuta, në nenin 42 të saj, për shkak të rëndësisë së posaçme, e ka parashikuar shprehimisht mundësinë e individit për t’iu drejtuar gjykatave në mbrojtje  të të drejtave kushtetuese e atyre ligjore si të drejta themelore vetiake. E drejta e ankimit pranohet si e drejtë themelore edhe nga Konventa Evropiane për të Drejtat e njeriut (neni 13) dhe ushtrimi i kësaj të drejte është i pakufizuar.

Gjykata Kushtetuese çmon se e drejta e prokurorëve për t’u ankuar buron nga Kushtetuta e si e tillë ajo duhet të konkretizohej në ligjin “Për Prokurorinë”. Kufizimi që i bën kësaj të drejte dispozita e ligjit lidhur me masat që merr ndaj tyre Presidenti i Republikës nuk gjen mbështetje as në nenin 17 të Kushtetutës. Sipas kësaj dispozite, mund të vendosen kufizime vetëm kur ka interes publik dhe kur mbrohen të drejtat e subjekteve të tjera. Në këtë dispozitë kushtetuese, veç sa më sipër, kërkohet që kufizimi të jetë në përpjestim me gjendjen që e ka diktuar, të mos cënohet thelbi i lirive dhe i të drejtave dhe të mos tejkalohet në asnjë rast kufizimi i parashikuar në Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Duke iu referuar në tërësi dispozitës së kontestuar, nenit 34 të ligjit “Për Prokurorinë”, është e nevojshme të theksohet se lidhur me të drejtën e ankimit ndaj masave disiplinore ajo përmban dy standarte. Ndërsa për masat “vërejtje”, “vërejtje me paralajmërim” e “pezullim nga detyra”, të cilat jepen nga Prokurori i Përgjithshëm ligji parashikon ankim në Gjykatën e Apelit (pika 1 e nenit 34) për masën e shkarkimit nga detyra, e cila merret me Dekret të Presidentit të Republikës prokurorët nuk kanë të drejtën e ankimit.

Tek dispozita në shqyrtim dallohen tre karakteristika:

Së pari, e drejta kushtetuese e ankimit nuk mohohet tërësisht, por ajo për të njëjtin subjekt parcelizohet pa pasur asnjë bazë kushtetuese;

Së dyti, ligji përmban një parregullsi duke pranuar ankimin për masat më të lehta e duke e mohuar për ato më të rënda;

Së treti, dhe më e rëndësishmja, të drejtën e ankimit ligji e lidh me cilësitë e subjektit që merr masën.

Përsa i përket karakteristikës së fundit, Gjykata Kushtetuese e sheh të arsyeshme të ndalet shkurtimisht tek natyra e akteve që nxjerr në këto raste Presidenti i Republikës.

Nga përmbajtja dhe fryma e Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, del qartë se Presidenti i Republikës, si kryetar i shtetit edhe pse i ndarë nga organet kryesore që realizojnë pushtetet, kryen disa funksione që kanë natyrën e këtyre pushteteve. Eshtë kjo arsyeja që Presidenti i Republikës në ushtrimin e funksioneve të tij, krahas akteve që janë rezultat dhe shprehje e drejtimit politik, nxjerr akte individuale me karakter administrativ. Në aktet me karakter administrativ përfshihen edhe Dekretet për shkarkimin nga detyra të prokurorëve si masë me karakter disiplinor. Duke pasur të tilla cilësi, Dekreti, në bazë të dispozitave kushtetuese të përmendura më lart dhe në harmoni me frymën e përmbajtjen e legjislacionit e të praktikës së mirëfilltë gjyqësore, duhet të jetë objekt i ankimit dhe i shqyrtimit gjyqësor.

Si argument i antikushtetutshmërisë së dispozitës së kontestuar mund të shërbejë edhe dallimi që kanë prokurorët në raport me subjekte të tjerë. Kështu, edhe pse prokuroria organizohet e funksionon pranë sistemit gjyqësor, prokurorët nuk gëzojnë të drejtën e ankimit ndaj shkarkimit nga detyra, e drejtë që gjyqtarëve u njihet nga Kushtetuta (neni 147). Prokurorët dallojnë edhe nga nëpunësit e tjerë civilë përsa i përket të drejtës së ankimit. Dallimet të tilla cënojnë frymën e përmbajtjen e Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë.

Me shfuqizimin e pikës 2 të nenit 34 të ligjit “Për organizimin dhe funksionimin e Prokurorisë në Republikën e Shqipërisë” krijohet një boshllëk ligjor e për pasojë lind nevoja e plotësimit të dispozitës së mësipërme nga organi ligjvënës.

(…)

Vendim nr.28, datë 21.02.2002

(V-28/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kujtim Puto – relator i çështjes,                       

(…)

në datë 21.02.2002, shqyrtoi në seancë plenare, mbi bazën e dokumenteve të paraqitura, çështjen me kërkues: Një Grup prej 29 Deputetësh të Kuvendit të Shqipërisë, me objekt: “Interpretimi i neneve 96 e 97 të Kushtetutës të Republikës së Shqipërisë si dhe pezullimi i procedurave të shqyrtimit të programit politik të Këshillit të Ministrave dhe të përbërjes së tij”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi:

“Interpretimin e neneve 96 e 97 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, në këtë mënyrë:

- Kryeministri i emëruar nga Presidenti i Republikës miratohet në Kuvend njëherësh me programin politik dhe me përbërjen e Këshillit të Ministrave;

- Hiqet masa e pezullimit të procedurave të shqyrtimit për miratim nga Kuvendi të Kryeministrit, të programit politik të Këshillit të Ministrave dhe të përbërjes së tij, e vendosur me vendim të Mbledhjes së Gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese datë 20.02.2002”.

(…)

Duke arsyetuar:

            Një grup prej 29 deputetësh që përbëjnë më shumë se 1/5 e numrit të përgjithshëm të deputetëve të Kuvendit të Shqipërisë, i kanë kërkuar Gjykatës Kushtetuese interpretimin e neneve 96 e 97 të Kushtetutës, të cilat parashikojnë procedurën e miratimit të Kryeministrit, të përbërjes dhe të programit politik të Këshillit të Ministrave. Ata kanë kërkuar gjithashtu pezullimin e zbatimit të kësaj procedure deri në marrjen e vendimit përfundimtar nga kjo Gjykatë.

            Mbledhja e Gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese e datës 20.02.2002 konstatoi se Kuvendi në seancë plenare, sipas neneve 96 e 97 të Kushtetutës, e kishte filluar procedurën për miratimin e Kryeministrit së bashku me programin politik dhe përbërjen e Këshillit të Ministrave. Pas diskutimit të kërkesës për pezullim, Mbledhja e Gjyqtarëve arriti në konkluzionin se përfundimi nga Kuvendi i procedurës për miratimin e Kryeministrit, të programit politik dhe të përbërjes së Këshillit të Ministrave përpara shpalljes së vendimit përfundimtar nga kjo Gjykatë mbi interpretimin e normave të mësipërme të Kushtetutës mund të sillte pasoja që preknin interesat shtetërorë. Prandaj, në kuptim të neneve 1 e 45 të ligjit nr.8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë” dhe të dispozitave procedurale që parashikojnë marrjen e masave për pezullimin e zbatimit të akteve apo të veprimeve procedurale, Mbledhja e Gjyqtarëve vendosi pezullimin e shqyrtimit të procedurës për miratimin e Kryeministrit, të programit politik të Këshillit të Ministrave e të përbërjes së tij deri në marrjen e vendimit nga kjo Gjykatë.

Gjithashtu, Mbledhja e Gjyqtarëve vendosi që shqyrtimi i kësaj kërkese të bëhej në seancë plenare vetëm mbi bazën e dokumenteve të paraqitura, procedurë kjo e parashikuar dhe e lejuar nga neni 71 pika 5 e ligjit nr.8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, në të cilin thuhet: “Shqyrtimi i kërkesave të tilla mund të bëhet në seancë plenare edhe mbi shqyrtimin e dokumenteve”.

Neni 96 i Kushtetutës, në pamje të parë, krijon përshtypjen sikur ka të bëjë ekskluzivisht me Kryeministrin dhe se mosmiratimi i tij si subjekt i veçantë nga Kuvendi shkakton krizë qeveritare apo parlamentare. T’i japësh një kuptim të tillë dispozitës kushtetuese do të thotë të pranosh se mosmiratimi nga Kuvendi i programit politik dhe i përbërjes së Këshillit të Ministrave, sipas nenit 97 të Kushtetutës, nuk sjell asnjë pasojë juridike kushtetuese, dhe se besimin politik Kuvendi ia jep Kryeministrit thjeshtë për cilësitë e tij personale dhe jo për alternativën dhe për programin që propozon apo për përbërjen e ekipit që do të përmbushë këtë program. Natyrisht, një kuptim i tillë i nenit 96 të Kushtetutës e ka bazën tek interpretimi jo i saktë që i bëhet kësaj dispozite.

Për interpretimin e saktë dhe përfundimtar të neneve 96 e 97 të Kushtetutës, Gjykata Kushtetuese çmon se përmbajtja e këtyre dispozitave duhet parë në kontekstin e të gjithë neneve që parashikohen në Pjesën e Pestë të Kushtetutës si dhe të dispozitave të tjera të saj të analizuara dhe të vlerësuara këto edhe mbi bazën e koncepteve doktrinare të së drejtës kushtetuese shqiptare dhe asaj të huaj. Në të njëjtën kohë, për të interpretuar drejt dispozitat e përmendura më lart nuk mund të mos mbahen parasysh çështje me rëndësi të veçantë, si: pozicioni i ekzekutivit në një Republikë Parlamentare, roli i Kryeministrit dhe i Këshillit të Ministrave e raportet midis tyre, roli i veçantë i Kuvendit për formimin e organeve sidomos të Kryeministrit e të Këshillit të Ministrave, duke mos harruar, natyrisht, analizën e këtyre dispozitave jo vetëm në aspektin gramatikor, por në të gjithë aspektet që bëjnë të mundur një shpjegim korrekt e të saktë të përmbajtjes së tyre.

Kushtetuta, në dallim nga Dispozitat Kryesore Kushtetuese, ka sjellë ndryshime në lidhje me pushtetin ekzekutiv për të siguruar stabilitet në qeverisje nëpërmjet mënjanimit të krizave qeveritare dhe të kabineteve qeveritare pa përgjegjësi politike. Kryeministri është pika qendrore e ekzekutivit nga pikëpamja e përgjegjësisë politike kundrejt Kuvendit. Nisur nga ky kundvështrim, Kushtetuta parashikon procedura të përpikta e të shpejta për emërimin e miratimin e Kryeministrit e të Këshillit të Ministrave duke u kushtëzuar kjo me shpërndarjen e Kuvendit në rast mosmiratimi. Për Kuvendin, i cili ushtron detyra të rëndësishme për formimin dhe kontrollin e Këshillit të Ministrave, merr rëndësi primare programi politik dhe përbërja e Këshillit të Ministrave. Prandaj, në kuptim të neneve 96 e 97 të Kushtetutës, Kuvendi i jep votëbesimin Këshillit të Ministrave jo vetëm për shkak të cilësive të Kryeministrit, por në radhë të parë nga programi politik dhe përbërja e Këshillit të Ministrave, të cilin ai do kryesojë e përfaqësojë. Kështu, marrja në shqyrtim dhe miratimi i Kryeministrit, siç përmend neni 96 i Kushtetutës, nuk mund të kuptohen të ndarë nga programi politik i Këshillit të Ministrave dhe nga përbërja e tij. Ky argument del edhe nga përmbajtja e neneve 96 e 97 të Kushtetutës dhe të çon në konkluzionin se miratimi i Kryeministrit nuk është i ndarë në kohë me miratimin e programit dhe të përbërjes së Këshillit të Ministrave.

Nenet 96, 97, 104 e 105 të Kushtetutës përcaktojnë se Presidenti i Republikës emëron Kryeministrin. Kjo do të thotë, që në çdo rast, përfshirë edhe rastin e zgjedhjes së Kryeministrit nga Kuvendi (neni 96/3, neni 104 e 105/1 i Kushtetutës), emërimi i Kryeministrit është kompetencë e Presidentit të Republikës. Kryeministri i emëruar nga Presidenti i Republikës ende nuk fiton cilësitë juridike si organ për të marrë përsipër përgjegjësi politike lidhur me veprimtarinë e tij dhe të Këshillit të Ministrave përderisa nuk është miratuar nga Kuvendi.

Në dallim nga ligji nr.7491, datë 29.04.1991 “Për Dispozitat Kryesore Kushtetuese”, Kushtetuta, edhe pse e koncepton Kryeministrin si subjekt të veçantë që mbart të drejta e detyrime të rëndësishme kushtetuese e ligjore, e përcakton përgjegjësinë e tij politike të lidhur ngushtë me veprimtarinë e Këshillit të Ministrave. Eshtë kjo arsyeja që mocioni i mosbesimit, sipas nenit 105/1 të Kushtetutës, paraqitet vetëm ndaj Kryeministrit edhe pse objekt mund të jetë veprimtaria e tij si subjekt, e Këshillit të Ministrave që ai drejton, apo e ministrave të veçantë. Për pasojë, pranimi i mocionit shkakton shkarkimin e Këshillit të Ministrave në tërësi.

Neni 97 i Kushtetutës parashikon detyrimin e Kryeministrit të emëruar nga Presidenti që brenda 10 ditëve të paraqesë për miratim programin politik të Këshillit të Ministrave së bashku me përbërjen e tij. Qëllimi i kësaj dispozite është që Kryeministri dhe Këshilli i Ministrave i drejtuar prej tij t’ia nënshtrojë kontrollit parlamentar programin politik dhe përbërjen e Këshillit të Ministrave, përfshirë edhe Kryeministrin (neni 95/1 të Kushtetutës) si kusht për dhënien e besimit politik. Por ky detyrim i parashikuar në nenin 97 të Kushtetutës kurrsesi nuk duhet kuptuar si një veprim që realizohet pas miratimit të Kryeministrit të emëruar, sipas nenit 96 të Kushtetutës. Nëse Kushtetuta do të kishte këtë qëllim, nuk do të shprehej në nenin 97 të saj se “Kryeministri i emëruar sipas nenit 96…”, por do të përdorte termin “Kryeministri i miratuar sipas nenit 96…”, që janë dy gjëra krejt të ndryshme. Duke pasur cilësinë e një Kryeministri të emëruar por të pamiratuar, ai i drejtohet Kuvendit me qëllim përmbushjen e detyrimit kushtetues që buron nga neni 97 i Kushtetutës. Ky kuptim, që rezulton nga përmbajtja e neneve 96 e 97 të Kushtetutës të çon në konkluzionin se Kryeministri i emëruar por i pamiratuar i paraqitet Kuvendit për miratim së bashku me programin politik dhe përbërjen e Këshillit të Ministrave.

Nisur nga argumentet e parashtruara më lart, Gjykata Kushtetuese arrin në konkluzionin përfundimtar se Kryeministri i emëruar duhet të paraqitet në Kuvend për t’u miratuar njëherësh me programin politik dhe përbërjen e Këshillit të Ministrave.

(…)

Vendim nr.35, datë 05.03.2002

(V–35/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kujtim Puto, Kristofor Peçi, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Zija Vuci – relator i çështjes,              

            (…)

në datën 17.01.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Serafin Kristo, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimit nr.916, datë 26.07.2001 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë (Dhoma e Këshillimit)”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.

(…)

Duke arsyetuar:

Me vendimin nr.170, datë 08.02.2000 Gjykata e Rrethit Gjyqësor Korçë, ka vendosur rrëzimin e padisë së kërkuesit Serafin Kristo, pranimin e kundërpadisë së subjekteve të interesuara Hysen Nebiu e Kastriot Xhymerti dhe detyrimin e AKP-së, dega Korçë, t’i kthejë kërkuesit dhe subjektit tjetër të interesuar Andrea Venediku shumën prej 38521 lekë të marrë padrejtësisht nga shitja dy herë e truallit të objektit të privatizuar.

Mbi ankimin e kërkuesit Serafin Kristo, Gjykata e Apelit Korçë me vendimin nr.380, datë 19.12.2000 ka vendosur lënien në fuqi të vendimit të sipërm të gjykatës së shkallës së parë.

Duke mos qenë dakord me këtë zgjidhje, i lartpërmenduri ka ushtruar rekurs në Gjykatën e Lartë. Kolegji Civil i kësaj Gjykate ka vendosur në Dhomën e Këshillimit, me vendimin nr.916, datë 26.07.2001 mospranimin e këtij rekursi si të pabazuar në ligj.

Kërkuesi kërkon shfuqizimin nga Gjykata Kushtetuese si të papajtueshëm me Kushtetutën vetëm të vendimit të kësaj instance gjyqësore.

Nga materialet e dosjes gjyqësore rezulton se kërkuesi Serafin Kristo dhe subjekti i interesuar Andrea Venediku kanë privatizuar bashkërisht në vitin 1994 lokalin e një floktoreje në qytetin e Korçës. Dy subjektet e tjerë të interesuar, Kastriot Xhymerti e Hysen Nebiu, të cilët kanë qenë berberë në këtë lokal, kanë kërkuar në rrugë gjyqësore pavlefshmërinë e pjesëshme të këtij veprimi juridik.

Të ndodhur përpara kësaj situate, kërkuesi dhe Andrea Venediku janë pajtuar me kërkesën e tyre dhe për realizimin e saj kanë ndërmarrë konkretisht këto veprime:

Kërkuesi i ka shitur Andrea Venedikut gjysmën e pjesës së tij takuese në këtë lokal, kurse ky i fundit gjysmën tjetër të këtij objekti që ishte pjesa e tij ia ka shitur Kastriot Xhymertit dhe Hysen Nebiut. Këto shitje janë bërë me akt noterial dhe secili prej tyre është bërë pronar në 1/4 pjesë të lokalit.

Në vitin 1996, kërkuesi Serafin Kristo dhe Andrea Venediku, duke qenë pronarë të vetëm të lokalit kanë blerë nga Agjencia Kombëtare e Privatizimit, dega Korçë, edhe truallin nën të e përreth tij.

Kjo e fundit, e nisur përsëri nga qëllimi për t’i përfshirë Kastriotin dhe Hysenin në privatizimin e truallit, u ka shitur këtyre vetëm gjysmën e tij, megjithëse në momentin e shitjes kjo pasuri nuk ndodhej në pronësi të saj. Megjithatë, kalimin në pronësi të kësaj pasurie të sipërpërmendurve gjykata e ka konsideruar të drejtë, por këtë veprim juridik ajo e ka deklaruar pjesërisht të pavlefshëm vetëm për shkak se Agjencia Kombëtare e Privatizimit, dega Korçë, është paguar për të dytën herë me çmimin e shitjes. Mbi këtë bazë kjo është detyruar që shumën e marrë tepër t’ia kthejë kërkuesit dhe subjektit të interesuar, Andrea Venediku.

Gjykata Kushtetuese, duke i analizuar në dritën e këtyre fakteve shkaqet që ka parashtruar kërkuesi në rekursin drejtuar Gjykatës së Lartë, arrin në përfundim se aty nuk ngrihen probleme me karakter ligjor. Ai ka bërë përpjekje për t’i paraqitur këto probleme si të tilla, por duke i vlerësuar provat ndryshe nga Gjykata e Faktit dhe ajo e Apelit.

Kështu, meqënëse shitjet e bëra me akt noterial dhe të regjistruara në zyrën e regjistrimit të pasurive të palujtshme, midis kërkuesit dhe Andrea Venedikut ose midis këtij dhe dy subjekteve të tjerë të interesuar, Kastriot Xhymerti e Hysen Nebiu, janë kryer duke u respektuar forma e kërkuar nga ligji, gjykatat nuk mund të vinin në dyshim vlefshmërinë e këtyre shitjeve duke pranuar, siç ka pretenduar kërkuesi, mungesën e vullnetit të tij për të hyrë në këto marrëdhënie juridike. Edhe fakti se bashkëshortja e tij nuk figuron si palë në kontratën e shitjes së lokalit, nuk i jep atij të drejtë të kërkojë pavlefshmërinë e këtij veprimi juridik, me pretendimin se në këtë rast nuk është respektuar e drejta e saj e parablerjes. Për kërkimin e kësaj të drejte në rrugë gjyqësore legjitimohet vetëm ajo dhe jo kërkuesi.

Po ashtu, të pabazuara janë edhe pretendimet e tij në lidhje me parregullsinë e kontratës së shitjes së truallit, e lidhur kjo midis Agjencisë Kombëtare të Privatizimit, dega Korçë, dhe subjekteve të interesuar Kastriot Xhymerti e Hysen Nebiu. Këtë parregullsi gjykata e ka ndrequr duke e detyruar Agjencinë Kombëtare të Privatizimit, dega Korçë, t’i kthejë kërkuesit dhe Andrea Venedikut kundërvleftën e gjysmës së truallit që kjo e ka marrë prej tyre.

Me këtë zgjidhje të bazuar në provat e administruara, gjykatat me të drejtë kanë pranuar se për zbatimin e drejtë të ligjit dhe të akteve të tjera nënligjore lidhur me privatizimin e pasurisë shtetërore duhet të marrin pjesë në blerje të gjithë pjesëmarrësit në proces si ish-punonjës në këtë lokal.

Për rrjedhojë, vendimi i Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë për mospranimin e këtij rekursi, i marrë nga në Dhomën e Këshillimit, nuk përbën proces të parregullt ligjor. Kolegji në këtë rast ka vepruar në përputhje me kërkesat e nenit 480 të Kodit të Procedurës Civile dhe nuk ka marrë atribute që i takojnë seancës gjyqësore.

Nga ana tjetër, edhe arsyetimi i këtij vendimi, nuk paraqet ndonjë mangësi, e cila mund të ndikojë negativisht në këtë drejtim. Kjo formë arsyetimi është tashmë e konsoliduar në praktikën e Gjykatës së Lartë, përderisa shpreh në thelb shkaqet e mospranimit të rekursit nga ana e kolegjeve të saj gjatë shqyrtimit të tij paraprak në Dhomën e Këshillimit.

(…)

Votuan kundër këtij vendimi: Z.Vuci e Gj.Sauli.

(…)

Vendim nr.36, datë 07.03.2002

(V–36/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kujtim Puto, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kristofor Peçi – relator i çështjes,

(…)                 

në datën 21.01.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Shoqëria “Besa”, Shërbimi i Rojeve Civile Durrës, me objekt “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimeve nr.140, datë 17.02.1999 të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Durrës; nr.268, datë 06.05.1999 të Gjykatës së Apelit Durrës dhe nr.D-46, datë 05.06.2001 të Kolegjit Seleksionues të Gjykatës së Lartë”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.

(…)

Duke arsyetuar:

Shoqëria e Shërbimit të Rojeve Civile “Besa” ShPK, me qendër në Durrës, në bazë të kontratës së lidhur me Filialin e Furnizimit të Telekomit Durrës, ka marrë përsipër ruajtjen e objekteve në bazë të një shpërblimi të parashikuar në kontratë. Sipas procesverbalit të mbajtur nga subjekti i interesuar, Filaili i Telekomit Durrës, rezulton se në datën 27.03.1998 në objektet e tij janë vjedhur 20473 karta telefonike me vleftë 2.256.125 lekë.

Nga prokuroria pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Durrës, është filluar çështja penale, por në datën 22.05.1998 vendoset pezullimi i hetimeve për shkak të moszbulimit të autorëve të krimit. Mbi padinë e Filialit të Telekomit, Gjykata e Shkallës së Parë ka vendosur detyrimin e Shoqërisë “Besa” të shpërblejë dëmin e shkaktuar në shumën e mësipërme. Vendimi është lënë në fuqi nga Gjykata e Apelit, ndërsa Kolegji Seleksionues i Gjykatës së Lartë ka vendosur mospranimin e rekursit.

Kërkuesi pretendon se vendimet e mësipërme të gjykatave të tri shkallëve janë antikushtetuese për shkak të shkeljeve të rënda të normave të Kodit të Procedurës Civile dhe për injorim të kërkesave urdhëruese të ligjeve materiale lidhur me administrimin, ruajtjen dhe dokumentimin e vlerave materiale e monetare. Sipas tij, gjykatat për zgjidhjen e drejtë të çështjes ishin të detyruara të zgjeronin hetimin gjyqësor për të sqaruar mënyrën e administrimit të vlerave monetare e letrave me vleftë dhe të merrnin në pyetje për këtë ekspertë kompetentë. Moskryerja e këtyre veprimeve, argumentohet në kërkesë, ka sjellë si pasojë shkeljen e të drejtës kushtetuese për një proces të rregullt ligjor, në bazë të nenit 42/1 të Kushtetutës.

Gjykata Kushtetuese çmon se këto pretendime të kërkuesit nuk janë të bazuara. Si në rekurs edhe në kërkesën drejtuar Gjykatës Kushtetuese, kërkuesi ka ngritur probleme që kanë të bëjnë me kushtet e kontratës për të cilat gjykatat që kanë gjykuar çështjen janë shprehur me vendim. Mospranimi i pretendimeve të kërkuesit, për rrethanat konkrete të çështjes, nuk do të thotë se është zhvilluar një proces i parregullt ligjor. Duke bërë një interpretim të kontratës lidhur me detyrimet që palët kanë marrë përsipër, gjykatat kanë arritur në përfundimin se dëmi është shkaktuar për faj të kërkuesit. Pra, ky interpretim i kontratës i bërë nga gjykatat pas shqyrtimit të çështjes nuk përmban në aspektin kushtetues elementë të procesit të parregullt ligjor.

Në këto kushte edhe pretendimi tjetër i kërkuesit se Kolegji Seleksionues i Gjykatës së Lartë duke injoruar kërkesat e ligjit ka shkelur në mënyrë flagrante parimin kushtetues për një proces të rregullt ligjor, nuk është i bazuar. Ky Kolegj është kompetent për të shqyrtuar dhe vendosur nëse rekursi i paraqitur përmban ose jo shkaqe ligjore. Është pikërisht detyrë e kolegjit në Dhomën e Këshillimit që të shqyrtojë dhe vlerësojë nëse shkaqet e ngritura në rekurs janë ose jo nga ato që kërkon ligji. Në rast se këto shkaqe nuk janë të tilla, por kanë të bëjnë me vlerësimin e provave, Kolegji në Dhomën e Këshillimit ka të drejtë të vendosë mospranimin e rekursit.

(…)

Votuan kundër këtij vendimi: Z.Vuci, K.Puto e S.Sadushi.

(…)

Vendim nr.37, datë 07.03.2002

(V–37/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kujtim Puto, Tefta Zaka, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kristofor Peçi – relator i çështjes,           

            (…)

në datë 21.02.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Hasan Laçaj, me objekt: “Interpretimi i vendimeve nr.10, datë 31.07.1995; nr.7, datë 10.04.1998 dhe nr.57, datë 04.11.1998 të Gjykatës Kushtetuese”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.

(…)

Duke arsyetuar:

            Mbi kërkesën e kërkuesve Hasan Laçaj, etj., me objekt shfuqizimin e vendimit të Këshillit të Ministrave nr.275, datë 05.06.1995 “Për formën e privatizimit të disa objekteve pronë shtetërore” vetëm për pjesën ku është vendosur privatizimi i Hotel “Rozafa” Shkodër, Gjykata Kushtetuese ka shqyrtuar çështjen dhe me vendimin nr.10, datë 31.07.1995 ka shfuqizuar vendimin e mësipërm ndër të tjera me arsyetimin se vjen në kundërshtim me përmbajtjen e nenit 21 të ligjit nr.7698, datë 15.04.1993 “Për kthimin dhe kompensimin e pronave ish-pronarëve”, ku thuhet: “Në trojet e zëna me ndërtime shtetërore, si dyqane, magazina, punishte, etj., ish-pronari ka të drejtën e parablerjes së këtyre objekteve, kur privatizohen me çmimet e përcaktuara sipas dispozitave në fuqi”.

Gjykata Kushtetuese, pasi ka shqyrtuar kërkesën e Hasan Laçajt me vendimin nr.7, datë 10.04.1998, shfuqizoi si antikushtetues vendimin nr.83, datë 21.01.1997 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë me arsyetimin se kërkuesi duke qenë ish-pronar i një pjese të truallit nën objekt legjitimohet për të kërkuar njohjen e së drejtës së mohuar nga një veprim juridik i kryer nga një i tretë. Ndërsa me vendimin nr.57, datë 04.11.1998, Gjykata Kushtetuese ka shpallur antikushtetues vendimin nr.927, datë 04.06.1998 të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë, me të cilin ishte vendosur mospranimi i çështjes për shqyrtim në kundërshtim me vendimin e mëparshëm të Gjykatës Kushtetuese.

Në këtë mënyrë, sipas vendimeve të lartpërmendura të Gjykatës Kushtetuese, kërkuesit i njihet e drejta e parablerjes, në bazë të nenit 21 të ligjit nr.7698, datë 15.04.1993 “Për kthimin dhe kompensimin e pronave ish-pronarëve”.

Sipas kërkesës së paraqitur për interpretimin e këtyre vendimeve, kërkohet të përcaktohet që e drejta e parablerjes së objektit në konflikt të ndërtuar mbi truallin ish-pronë private të realizohet duke zbatuar ligjin, i cili ka qenë në fuqi në kohën e dhënies së vendimeve.

Në bazë të nenit 80 pika 1, gërma “a” të ligjit nr.8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, Gjykata Kushtetuese ka të drejtë “të interpretojë vendimin në rast dyshimi ose mosmarrëveshje për kuptimin e tij pa ndryshuar në asnjë rast përmbajtjen”. Sipas kësaj dispozite, që të bëhet interpretimi i vendimit duhet të ekzistojnë dy elementë që kanë të bëjnë me kuptimin e tij dhe që janë dyshimi ose mosmarrëveshja. Këto duhet të jenë të tilla që ta bëjnë vendimin të pakuptueshëm e për rrjedhojë të pazbatueshëm. Por, në rastin konkret njohja e së drejtës së parablerjes duke cituar në vendim nenin përkatës të ligjit që mbron dhe garanton këtë të drejtë nuk e bën vendimin të dyshimtë dhe as krijon ndonjë mosmarrëveshje për kuptimin e tij. Përkundrazi, përmendja e dispozitës ligjore, e cila përbën thelbin e vendimit, e bën këtë të fundit më të qartë e më të zbatueshëm. Kërkesa që të bëhet interpretimi për të sqaruar se e drejta e parablerjes dhe privatizimi i objektit duhet të realizohen duke zbatuar ligjin që ka qenë në fuqi në kohën e dhënies së vendimeve, i kalon caqet ligjore të interpretimit dhe do të ndryshonte përmbajtjen e vendimit. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese i ka njohur kërkuesit të drejtën e parablerjes sipas ligjit, por nuk është shprehur për mënyrën e realizimit të kësaj të drejte, çka do të bënte që çështja të dilte jashtë juridiksionit kushtetues. Problemet që mund të lindin më vonë në praktikë për kërkuesin dhe vështirësitë e privatizimit të objektit, nuk kanë të bëjnë me kuptimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese por me realizimin e së drejtës së tij të njohur me ligj.

Përfundimisht, Gjykata Kushtetuese çmon se kërkesa për interpretim të vendimeve të lartpërmendura është e pabazuar dhe duhet të rrëzohet.

(…)

Votoi kundër këtij vendimi Z.Vuci.

(…)

Vendim nr.38, datë 11.03.2002

(V–38/02)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga: Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Petrit Plloçi, Tefta Zaka, Sokol Sadushi – relator i çështjes,       

            (…)

në datat 18.12.2001 dhe 17.01.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Skënder Muço, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimeve nr.471, datë 24.05.1996 të Gjykatës së Rrethit Sarandë; nr.199, datë 17.01.1997 të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe nr.34, datë 11.04.2001 të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë”.

            (…)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:

“- Shfuqizimin si antikushtetues të vendimeve nr.471, datë 24.05.1996 të Gjykatës së Rrethit Sarandë; nr.199, datë 17.01.1997 të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe nr.34, datë 11.04.2001 të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë”.

(…)

Duke arsyetuar:

Gjykata e Rrethit Sarandë me vendimin nr.471, datë 24.05.1996 ka pranuar padinë dhe e ka anulluar pjesërisht vendimin e Komisionit të Kthimit dhe Kompensimit të Pronave ish-Pronarëve pranë Bashkisë Sarandë, duke njohur pronar mbi një banesë, paditësit Xhemal e Violeta Kalo. Gjykata e Apelit Tiranë me vendimin nr.199, datë 17.01.1997 ka lënë në fuqi vendimin e gjykatës së shkallës së parë duke saktësuar vetëm sipërfaqen mbi truallin e ndërtesës.

Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë me vendimin nr.34, datë 11.04.2001 kanë vendosur lënien në fuqi të vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë.     

Kjo çështje e shqyrtuar në Gjykatën Kushtetuese paraqet një veçanti: dosja gjyqësore e krijuar gjatë gjykimit në shkallën e parë rezulton e humbur dhe për këtë arsye nuk u administrua gjatë këtij procesi gjyqësor kushtetues.

Për të arritur në një përfundim sa më të drejtë Gjykata Kushtetuese i analizoi dhe i vlerësoi të gjitha pretendimet e ngritura nga palët në këtë gjykim kushtetues vetëm mbi dokumentet, të cilat ndodhen aktualisht në dosjen e formuar rishtazi gjatë gjykimit në Gjykatën e Lartë. Në këto kushte, Gjykata Kushtetuese çmon të nevojshme të bëjë një pasqyrim dhe një analizë të të gjitha pretendimeve të palëvë në proces duke i ballafaquar ato me dokumentacionin e administruar në seancë gjyqësore, me qëllim arritjen në një konkluzion sa më të drejtë.  

Lidhur me pretendimin e parë të kërkuesit për zhvillimin e gjykimit në mungesë në Gjykatën e Rrethit Sarandë, nuk rezulton në pjesën hyrëse të vendimit nr.471, datë 24.05.1996 të jetë pasqyruar mungesa e palës së paditur (kërkuesit) në gjykim. Në dispozitivin e vendimit, gjykata ka pranuar se për palën e paditur afati i ankimit fillon nga marrja njoftim prej saj duke konfirmuar në këtë mënyrë mungesën e palës së paditur në gjykim por jo shkaqet e kësaj mungese. Ndërsa pretendimi tjetër i kërkuesit për mosnënshkrimin e vendimit të gjykatës së shkallës së parë nga një prej anëtarëve të trupit gjykues bazohet në një deklarate noteriale të lëshuar nga ky person, por ky fakt kundërshtohet në të njëjtën formë nga kryesuesi i trupit gjykues, ndërkohë që origjinali i vendimit nuk figuron në dosje. Në këto kushte, Gjykata Kushtetuese e çmon këtë pretendim si të pabazuar.  

E njëjta situatë gjendet pothuajse edhe për zhvillimin e gjykimit në Gjykatën e Apelit Tiranë. Pretendimin për zhvillimin e gjykimit në mungesë në këtë Gjykatë kërkuesi e mbështet në mospasjen e njoftimit zyrtar për ditën dhe orën e gjykimit, kërkesë kjo që ligji procedurial i kohës e parashikonte si një detyrim për Gjykatën e Apelit. Një argument shtesë për mospasjen dijeni të zhvillimit të gjykimit në Gjykatën e Apelit kërkuesi e gjen duke arsyetuar me mungesën e rekursit në Gjykatën e Lartë kundër vendimit të Gjykatës së Apelit, ndërkohë që ushtrimi i së drejtës për të bërë rekurs në rast të marrjes dijeni mbi gjykimin në shkallë të dytë, sipas tij, do të ishte veprimi më i domosdoshëm dhe më i thjeshtë për të.       

Duke iu referuar vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë, Gjykata Kushtetuese konstaton se në pjesën hyrëse të tij nuk rezulton e evidentuar mungesa e ndonjë pale në proces, ndërkohë që në pjesën që paraqet pretendimet përfundimtare të palëve për mënyrën e zgjidhjes së çështjes nuk figuron prezenca e tyre.

Pretendimet për zhvillimin e gjykimit në mungesë në gjykatat e të dyja shkallëve janë parashtruar nga kërkuesi edhe në rekursin në interes të ligjit drejtuar Koleg