Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Kujtim Puto, Sokol Sadushi, Petrit Plloçi – relator i çështjes,
(...)
në datën 30.01.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë, me objekt: “Shfuqizimi si i papajtueshëm me Kushtetutën i neneve 6 e 30 të ligjit nr.8701, datë 01.12.2000 “Për lojrat e fatit, kazinotë dhe hipodromet””
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:
“- Shfuqizimin si të papajtueshëm me Kushtetutën të nenit 30 të ligjit nr.8701, datë 01.12.2000 “Për lojrat e fatit, kazinotë dhe hipodromet”;
- Rrëzimin e kërkesës për shfuqizimin e nenit 6 të ligjit nr.8701, datë 01.12.2000 “Për lojrat e fatit, kazinotë dhe hipodromet””.
(...)
Duke arsyetuar:
“BOAR-FUAT” Sh.P.K., që ushtron veprimtarinë e organizimit të lojës së fatit – bingo në qytetin e Librazhdit, ka paraqitur padi në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Tiranë kundër palës së paditur Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve me objekt, anullimin e aktit administrativ – aktbllokimin datë 18.03.2002, të nxjerrë nga pala e paditur.
Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë, ka konkluduar se për zgjidhjen e kësaj çështje duhet të aplikohet ligji nr.8701, datë 01.12.2000 “Për lojrat e fatit, kazinotë dhe hipodromet”. Gjykata, duke çmuar se nenet 6 e 30 të këtij ligji nuk janë në pajtim me Kushtetutën, në bazë të nenit 145/2 të Kushtetutës, ka pezulluar gjykimin dhe ia ka dërguar çështjen Gjykatës Kushtetuese.
Në përfundim të shqyrtimit të çështjes, Gjykata Kushtetuese bashkohet me opinionin e shprehur nga Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë lidhur me papajtueshmërinë me Kushtetutën të nenit 30 të ligjit të mësipërm, për këto arsye:
Neni 155 i Kushtetutës parashikon se taksat, tatimet dhe detyrimet financiare kombëtare e vendore, lehtësimi ose përjashtimi prej tyre i kategorive të caktuara të paguesve si dhe mënyra e mbledhjes së tyre caktohen me ligj; dhe se, në këto raste ligjit nuk mund t’i jepet fuqi prapavepruese.
Për sa më sipër, çështja që shtrohet për zgjidhje është nëse ligji i atakuar, përfshihet në kategorinë e ligjeve të parashikuara në nenin 155 të Kushtetutës. Për këtë qëllim, duhet përcaktuar nëse pagesa që kërkon neni 6 i ligjit të vitit 2000 - si kusht për dhënien e lejes, do të konsiderohet taksë, tatim apo detyrim tjetër financiar kombëtar e vendor.
Sipas Nenit 9 të ligjit të sipërpërmendur të vitit 2000, fitimet që organizatori i lojrave të fatit realizon nga ushtrimi i veprimtarisë së tij, janë të tatueshme, në bazë të dispozitave ligjore në fuqi. Pagesa që kërkon neni 6 është pagesë fikse dhe duke qenë e tillë nuk është tatim. Përveç kësaj, pagesa që kërkon kjo dispozitë nuk është as taksë, sepse për këtë lloj veprimtarie që ushtron pala kërkuese, në ligjin nr.8435, datë 28.l2.1998 “Për sistemin e taksave”, parashikohet një taksë, e cila është e ndryshme nga pagesa që kërkon neni 6 i ligjit të vitit 2000. Konkretisht, neni 2 pika 17, parashikon se në taksat kombëtare, ndërmjet të tjerash, bën pjesë edhe “taksa e regjistrimit për ushtrimin e llotarive, të konkurseve parashikuese dhe lojrave të fatit”, ndërsa sipas nenit 6/I/nj, në të cilin caktohet niveli i taksave, kjo lloj takse është 50 mijë lekë në vit. Ndërsa, ligji nr.8977, datë 12.12.2002 “Për Sistemin e Taksave në Republikën e Shqipërisë” si dhe Ligji Nr.8982, datë 12.12.2002, “Për Sistemin e Taksave Vendore”, në dispozitat respektive ku parashikojnë llojet e taksave, për veprimtarinë që ushtron pala kërkuese, nuk parashikojnë ndonjë taksë. Për pasojë, detyrimi për pagimin e shumës 10 milion lekë - si kusht për marrjen e lejes për ushtrimin e veprimtarisë, duhet kategorizuar si detyrim financiar, pra në kategorinë e tretë të detyrimeve që parashikon neni 155 i Kushtetutës.
Çështja tjetër që duhet të trajtohet është nëse neni 30 i ligjit të vitit 2000, i jep këtij ligji fuqi prapavepruese.
Lidhur me nocionin e fuqisë prapavepruese doktrina ka pranuar se kjo është prezente në rastet kur një normë ligjore aplikohet për gjëra tashmë të vendosura në të kaluarën. Në aspektin kushtetues, ligji me fuqi prapavepruese është i kundërshtueshëm nëqoftëse cënon të drejtat e fituara me ligjet ekzistuese ose krijon një detyrim të ri përsa u përket transaksioneve të shkuara.
Në rastin në shqyrtim rezulton se palës kërkuese i është dhënë leja e ushtrimit të veprimtarisë në bazë të ligjit të vitit 1994 për një afat 10-vjeçar dhe ky afat nuk ka përfunduar. Në bazë të ligjit të vitit 1994 të përmendur më sipër, subjektet që ushtrojnë këtë veprimtari nuk kishin ndonjë detyrim për të paguar – si kusht për marrjen e lejes, ndërkohë që sipas nenit 6 të ligjit të vitit 2000 për marrjen e lejes, organizatori paguan një shumë prej 10 milionë lekësh. Këtë pagesë, neni 30 i ligjit të vitit 2000 e kërkon edhe për lejet e dhëna në bazë të ligjit të vitit 1994, afati i të cilave nuk ka përfunduar. Në këtë mënyrë, neni 30 i ligjit nr.8701, datë 01.12.2000 “Për lojrat e fatit, kazinotë dhe hipodromet”, duke parashikuar aplikimin e këtij ligji të ri edhe për lejet e dhëna me ligjin e mëparshëm, i jep ligjit të ri fuqi prapavepruese, gjë që vjen në kundërshtim me nenin 155 të Kushtetutës.
Në këto kushte, neni 30 i ligjit të sipërm duhet të shfuqizohet si i papajtueshëm me Kushtetutën.
Lidhur me nenin 6 të ligjit të mësipërm, Gjykata Kushtetuese konkludon se kjo dispozitë në vetvete nuk vjen në kundërshtim me Kushtetutën. Për pasojë, lidhur me këtë dispozitë kërkesa duhet të rrëzohet.
(...)
Votuan kundër këtij vendimi: Z. Vuci e K. Peçi.
(...)


Vendimi nr.2, datë 31.01.2003
(V – 2/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Kujtim Puto, Sokol Sadushi, Petrit Plloçi – relator i çështjes,
(...)
në datën 30.01.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çëshjen me kërkues: Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i ligjit nr.355, datë 21.11.1946 “Mbi shlyerjen e huave që kanë lindur para datës 29 Nëntor 1944”.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.
(...)
Duke arsyetuar:
Paditësja Krisanthi Qirko ka ngritur padi në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Durrës kundër të paditurve Hysen, Betim e Adile Myshketa; Liri Dakoli; Dhurata Saraçi, me objekt – detyrimin për kthimin e një shume parash.
Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës, ka konstatuar se detyrimi ndërmjet palëve ka lindur që në vitin 1938 dhe se zgjidhja e konfliktit të mësipërm bazohet në efektet e ligjit nr.355, datë 21.11.1946 “Mbi shlyerjen e huave që kanë lindur para datës 29 Nëntor 1944”.
Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës, duke çmuar se ligji i mësipërm është në fuqi dhe duke vënë në dyshim kushtetutshmërinë e këtij ligji, në bazë të nenit 145/2 të Kushtetutës, ka pezulluar gjykimin dhe ia ka dërguar çështjen Gjykatës Kushtetuese.
Lidhur me shkaqet e antikushtetutshmërisë së ligjit të kundërshtuar, në vendimin e mësipërm, Gjykata e Rrethit ka parashtruar se me anën e këtij ligji, në nenin 1 të të cilit parashikohet, se të gjitha huatë që kanë lindur para datës 29 Nëntor 1944 shlyhen krejt, shteti ndërhyn në të drejtat e individit; se nëpërmjet këtij ligji, shteti merr përsipër të ndryshojë pasojat juridike që kanë lindur si rezultat i marrdhënieve juridike të krijuara mes palëve të caktuara, pa qenë vetë palë në këto marrëdhënie. Sipas Gjykatës, me anën e ligjit të kundërshtuar, shteti u cënon individëve të drejtën e pronës si një e drejtë themelore. Konkretisht, Gjykata ka vlerësuar se ligji i mësipërm bie në kundërshtim me nenet 3, 11 e 41 të Kushtetutës.
Gjykata Kushtetuese, lidhur me pretendimin se ligji i kundërshtuar është në fuqi, nuk mund të bashkohet me opinionin e shprehur nga Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës.
Në nenin 132 pika 1 të Kushtetutës është parashikuar, se Gjykata Kushtetuese ka vetëm të drejtën e shfuqizimit të akteve që shqyrton. Përveç kësaj, kontrolli kushtetues i ligjeve ose akteve të tjera normative shtrihet vetëm mbi ato burime të të drejtës që aktualisht janë në fuqi. Megjithatë, në disa raste, këtij kontrolli i nënshtrohen edhe norma juridike të shfuqizuara kur këto, si pjesë e të drejtës pozitive, duhet të zbatohen për rregullimin e pasojave juridike që zgjasin në kohë dhe janë të lidhura më ekzekutimin periodik ose me afat të detyrimeve juridike civile që rrjedhin nga marrëdhënie juridike të krijuara në kohën e ligjit të shfuqizuar.
Duke iu referuar çështjes objekt gjykimi dhe duke e parë atë në dritën e dispozitave të lartpërmendura, Gjykata Kushtetuese arrin në përfundimin, se kërkesa e Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Durrës është pa objekt pasi ligji i kundërshtuar prej kësaj gjykate për papajtueshmëri me Kushtetutën ka rënë nga fuqia.
Ligji i mësipërm, i atakuar si antikushtetues, ka patur për qëllim të shlyejë detyrimet vetëm për një periudhë të caktuar dhe vetëm ato detyrime që kishin të bënin me kontratat e huave. Me plotësimin e këtij qëllimi ky ligj ka rënë nga fuqia. Përveç kësaj, ky ligj, hyn në kategorinë e ligjeve të posaçme. Për pasojë, duke qenë i tillë, në rastet kur ligji pasardhës është i përgjithshëm, nuk aplikohet rregulli i abrogimit (i shfuqizimit nga ligjvënësi). Këtu bën përjashtim vetëm rasti kur ligjvënësi shpreh një vullnet të kundërt, dmth., në rastet kur me ligjin e përgjithshëm që nxjerr pas ligjit të posaçëm, ligjvënësi ka për qëllim të eleminojë ose të rregullojë pasojat që ka sjellë ligji i posaçëm, gjë që në rastin në shqyrtim nuk ka ndodhur.
Në këto kushte, Gjykata Kushtetuese, çmon se ligji objekt - kërkese ka rënë vetvetiu nga fuqia për shkak se e ka realizuar qëllimin e tij. Nga ana tjetër, ky ligj është edhe i pazbatueshëm pasi aktualisht, asnjë pasojë e krijuar prej tij nuk ka mbetur pa u ezauruar.
(...)

Vendimi nr.3, datë 13.02.2003
(V – 3/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë,e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Kujtim Puto, Xhezair Zaganjori, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Gjergj Sauli – relator i çështjes,
(...)
në datë 13.02.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Fahri Balliu, me objekt: “Shfuqizimi i Vendimit nr.1, datë 03.01.2003 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve”.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.
(...)
Duke arsyetuar:
Kandidatja për deputete e Partisë Socialiste, Valentina Leskaj është shpallur deputete me vendimin nr.2, datë 29.12.2002, të Komisionit të Zonës Zgjedhore nr.52, Elbasan.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, me vendimin nr.1 datë 03.01.2003, ka shpallur rezultatin përfundimtar të zgjedhjeve në këtë zonë, ku sipas të cilit, Valentina Leskaj ka marrë 5179 vota, duke qenë kështu fituese, kurse Fahri Balliu 4607 vota.
Në kërkesën e paraqitur për shfuqizimin e Vendimit të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, kërkuesi ka pretenduar se gjatë raundit të dytë të zgjedhjeve të datës 29.12.2002, janë kryer shkelje të ligjit, që kanë cënuar parimin e votës së lirë, të parashikuar nga neni 3 i Kodit Zgjedhor. Sipas tij, këto shkelje bëjnë të pavlefshme zgjedhjet në kuptim të nenit 113 shkronja “a” të këtij Kodi.
Gjykata Kushtetuese, pasi shqyrtoi dhe analizoi provat e paraqitura gjatë gjykimit të çështjes arriti në përfundimin se kërkuesi nuk mundi të provojë pretendimet e parashtruara në kërkesë.
Sipas kërkuesit, kandidatja për deputete Valentina Leskaj dhe stafi i saj, kanë kryer veprën penale të blerjes së votës në mënyrë masive në zonën zgjedhore nr.52, Elbasan me anën e shpërndarjes së ndihmave ushqimore.
Në kohën e paraqitjes së kërkesës pranë kësaj Gjykate, nga Prokuroria, pranë Gjykatës së Shkallës së Parë, Elbasan, kishte filluar procedimi penal, për veprën penale të parashikuar nga neni 328 i Kodit Penal. Duke qenë se çështja e ardhur në gjykim kishte lidhje me çështjen penale e nuk mund të përfundonte para saj dhe nisur nga kërkesa e nenit 48 të ligjit nr.8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë” që detyron shqyrtimin e çështjes brenda objektit të kërkesës dhe shkaqeve të parashtruara në të, Gjykata Kushtetuese pezulloi gjykimin deri në përfundimin e hetimit.
Prokuroria, pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Elbasan, pushoi hetimin e çështjes penale me vendimin e datës 24.01.2003, dhe Gjykata Kushtetuese rifilloi gjykimin e çështjes të pezulluar prej saj. Sipas vendimit të pushimit të ndjekjes penale, konstatohet fakti se “Programi Botëror i Ushqimit”, dërgoi në Elbasan ndihma ushqimore për familjet e varfëra ekonomikisht dhe se 160 familje të zonës zgjedhore nr.52 i kanë marrë ato një ditë para zgjedhjeve. Këtë fakt, prokuroria e ka quajtur të pamjaftueshëm për të nxjerrë përgjegjësi penale. Gjithashtu ajo arsyeton se gjatë hetimit të zhvilluar si nga pyetja e qytetarëve që kishin përfituar ndihma ushqimore ashtu dhe nga administrimi i provave të tjera, vepra penale e parashikuar nga neni 238 i Kodit Penal, nuk u provua jo vetëm për stafin e kandidates për deputete, por as për persona të tjerë.
Veç sa sipër, në bazë të vendimit të prokurorisë, pretendimet e kërkuesit nuk u provuan as edhe me videokasetën e paraqitur prej tij si provë, pasi ajo përmbante pamje filmike të ndarjes së ndihmave dhe jo pamje ku të tregohej prania e Kastriot Shehut, vëllait të kandidates për deputete apo drejtues të stafit të saj elektoral.
Në rrethanat kur prokuroria nuk gjeti elementet e fajësisë së kandidates për deputete apo të stafit të saj dhe kur nga dokumentacioni i paraqitur nuk rezultojnë vërejtje nga anëtarët e komisioneve të qendrave të votimit ishte detyrë e kërkuesit të provonte se dhënia e ndihmave ushqimore 160 familjeve të zonës, ka ndikuar në cënimin e parimit të votës së lirë dhe se ky cënim ka qenë i një shkalle të tillë që ka ndikuar në dhënien e mandatit.
Gjykata Kushtetuese në shqyrtimin e këtyre çështjeve zbaton rregullat e përgjithshme procedurale sipas të cilave barra e provës i përket kërkuesit, që në rastin konkret, nuk paraqiti provat e nevojshme në këtë drejtim.
Edhe pretendimet e tjera të kërkuesit që lidhen me mohimin e të drejtës së votës të zgjedhësve për shkak të refuzimit të bërë nga gjykata për shtesat në listat e zgjedhësve ose për shkak të mosmarrjes së masave për pajisjen e zgjedhësve me çertifikata të gjendjes civile nuk qëndrojnë. Ankimet për listat e zgjedhësve janë paraqitur jashtë afatit dhe me listë nga subjekti zgjedhor, në kushtet kur sipas nenit 56 të Kodit Zgjedhor, këto ankime ka të drejtë t’i paraqesë në gjykatën e faktit çdo zgjedhës që nuk është regjistruar në listat e zgjedhësve, sipas procedurës të caktuar dhe afatit ligjor.
Veç sa sipër, këto pretendime nuk u shoqëruan me asnjë provë për të krijuar bindjen e gjykatës për vërtetësinë e parregullsive të tilla.
Në këto kushte, Gjykata Kushtetuese, arrin në përfundimin se kërkesa nuk gjen mbështetje në prova dhe në ligj, prandaj duhet rrëzuar.
(...)
Votuan kundër këtij vendimi: A.Karamuço, Xh.Zaganjori, P.Plloçi.
(...)

Vendimi nr.4, datë 17.02.2003
(V – 4/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Kujtim Puto, Xhezair Zaganjori, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi – relator i çështjes,
(...)
në datë 29.01.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: 1. Avokati i Popullit dhe 2. Shoqata e Ndërtuesve të Shqipërisë, me objekt: “Shfuqizimin si antikushtetues i vendimit nr 441, datë 26.09.2002 të Këshillit të Ministrave “Për ndalimin e menjëhershëm të veprimtarisë së shfrytëzimit të rërës dhe zhavorrit në shtretërit e lumenjëve””.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: Pushimin e gjykimit të çështjes.
(...)
Duke arsyetuar:
Në seancë gjyqësore Avokati i Popullit hoqi dorë nga gjykimi i kërkesës me arsyetimin se Këshilli i Ministrave gjatë kohës që çështja ishte paraqitur për shqyrtim në këtë gjykatë, ka nxjerrë një vendim, nëpërmjet të cilit ndryshon pikat 1 dhe 2 të Vendimit objekt kërkese. Me kërkesën e Avokatit të Popullit u bashkua dhe përfaqësuesi i subjektit të interesuar, Shoqëria “EUROVINI” SH.P.K.
Shoqata e Ndërtuesve të Shqipërisë, e cila është në pozitën e kërkuesit në këtë çështje nuk është paraqitur në të dy seancat gjyqësore që janë zhvilluar pranë Gjykatës Kushtetuese.
Në këto kushte, përderisa Avokati i Popullit hoqi dorë nga shqyrtimi i mëtejshëm i kësaj çështjeje dhe Shoqata e Ndërtuesve të Shqipërisë, megjithëse vërtetohet se ka marrë dijeni rregullisht për datat e zhvillimit të seancave gjyqësore dhe nuk është paraqitur në gjykim, pa shkak të arsyeshëm Gjykata Kushtetuese çmon se çështja duhet të pushohet.
(...)

Vendimi nr.5, datë 17.02.2003
(V – 5/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kujtim Puto, Xhezair Zaganjori, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kristofor Peçi – relator i çështjes,
(...)
në datën 20.01.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çëshjen me kërkues: Hyqmet Pisha, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimit nr.387, datë 13.06.2002 të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë”.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:
“- Shfuqizimin si antikushtetues të vendimit nr.387, datë 13.06.2002 të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë;
- Dërgimi e çështjes për shqyrtim Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë”.
(...)
Duke arsyetuar:
Gjykata e Rrethit Gjyqësor Elbasan me vendimin nr.159, datë 22.12.2000, ndër të tjera ka vendosur deklarimin fajtor të të pandehurit Hyqmet Pisha për veprat penale të vrasjes me paramendim të kryer në bashkëpunim dhe të mbajtjes pa leje të armës luftarake dhe në bazë të neneve 78, 25, 278/2 dhe 55 të Kodit Penal e ka dënuar me 17 vjet burgim.
Gjykata e Apelit Durrës me vendimin nr.57, datë 15.03.2001, ka prishur vendimin e gjykatës së rrethit dhe ka pushuar gjykimin e çështjes për këtë të pandehur, pasi nuk vërtetohet fajësia.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, me vendimin nr.378, datë 13.06.2002, ka vendosur prishjen e vendimit të gjykatës së apelit dhe lënien në fuqi të vendimit të gjykatës së rrethit.
Nga materialet e dosjes nuk vërtetohet që të pandehurit apo mbrojtësit të tij t’i jetë komunikuar rekursi i prokurorit. Mosnjoftimi i rekursit vjen në kundërshtim me kërkesat e nenit 414 të Kodit të Procedurës Penale, ku përcaktohet se “Akti i ankimit i njoftohet prokurorit, të pandehurit dhe palëve private, nga sekretaria e gjykatës që ka dhënë vendimin”. Mospërmbushja e këtij detyrimi ligjor nuk i ka dhënë mundësi të pandehurit të dijë që çështja e tij do të paraqitej për shqyrtim në Gjykatën e Lartë, dhe të njihej me shkaqet e parashtruara në rekurs, duke i mohuar kështu të drejtën për t’u mbrojtur.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, e ka gjykuar çështjen në mungesë të mbrojtësit të të pandehurit, pa verifikuar arsyet e mosparaqitjes kur nga dosja rezulton se as i pandehuri dhe as mbrojtësi i tij nuk kanë patur dijeni për ushtrimin e rekursit nga prokurori dhe për ditën e gjykimit në Gjykatën e Lartë.
Duke qëndruar çështja si më sipër, Gjykata Kushtetuese vlerëson se:
- Për të garantuar një proces penal të drejtë, ka rëndësi themelore që i akuzuari të marrë pjesë dhe të mbrohet në gjykim dhe në rast mosparaqitje të tij, nuk mund të gjykohet pa iu siguruar më parë mbrojtja me avokat. Qëndrimi i kundërt vjen ndesh me nenin 42 të Kushtetutës dhe me kërkesat e nenit 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut;
- Që e drejta e mbrojtjes me avokat të jetë reale dhe efektive dhe jo vetëm teorike, ushtrimi i saj nuk duhet të pengohet, por përkundrazi, gjykata duhet të marrë të gjitha masat ligjore që në funksion të procesit të drejtë jo vetëm të sigurojë praninë e mbrojtësit në gjykim, por edhe t’i japë atij mundësinë të bëjë mbrojtje reale duke respektuar barazinë e armëve;
- Mosnjoftimi i kërkuesit dhe i mbrojtësit për rekursin e prokurorit kundër vendimit të gjykatës së apelit që e kishte deklaruar atë të pafajshëm si dhe mosmarrja pjesë e tyre në seancë gjyqësore për shkak se nuk janë njoftuar, u ka hequr mundësinë për të realizuar mbrojtjen. Një qëndrim i tillë vjen në kundërshtim me nenin 6/3 shkronja “c” të Konventës dhe nenin 31/ç të Kushtetutës, sipas të cilave çdo i akuzuar ka të drejtë, “... të mbrohet vetë ose me ndihmën e një mbrojtësi ligjor të zgjedhur prej tij”;
- Ashtu siç përcaktohet në Kushtetutë dhe në Konventë, pjesëmarrja në gjykim dhe ushtrimi i së drejtës së mbrojtjes, janë aspekte të procesit të rregullt ligjor, të lidhura mes tyre dhe që plotësojnë njëra-tjetrën për garantimin e së drejtës së mbrojtjes. Si e tillë, e drejta e mbrojtjes nuk mund të mohohet dhe as të reduktohet. Edhe në rast se i akuzuari nuk dëshiron ose nuk pranon të marrë pjesë vetë në gjykim, atij duhet t’i garantohet e drejta për t’u mbrojtur me avokat;
- Mossigurimi i pjesëmarrjes në gjykim të të akuzuarit, në çdo rast por dhe atëherë kur ky i fundit i fshihet drejtësisë, nuk mund të përligjë zhvillimin e procesit kundër tij pa pjesëmarrjen dhe dëgjimin e mbrojtësit. Parimi i kontradiktoritetit dhe i barazisë së armëve në gjykimin penal, kërkon që argumentet e mbrojtjes të paraqiten dhe të dëgjohen njëlloj si ato të prokurorit. Ky parim prezupozon që secilës palë, duhet t’i ofrohen mundësi të arsyeshme për të paraqitur pretendimet për çështjen, në kushte të tilla që të mos e venë në disavantazh me palën tjetër. Në rastin konkret, kërkuesit nuk i është krijuar një mundësi e tillë. Përkundrazi, gjykata duke dëgjuar vetëm argumentet e prokurorit të ngritura në rekurs dhe të parashtruara në seancë dhe duke mos dëgjuar pretendimet e kërkuesit (aq më tepër që ky i fundit nuk ka dijeni për rekursin), i ka dhënë procesit gjyqësor zhvillim të njëanshëm;
- Në analizë të fundit, kërkuesi pretendon për proces të parregullt sepse kundër tij u dha vendimi i formës së prerë pa u njoftuar për rekursin e prokurorit kundër vendimit që e kishte deklaruar atë të pafajshëm dhe pa u mbrojtur ndaj akuzës nëpërmjet avokatit të caktuar prej tij;
- Siç ve në dukje Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut, në vendimin për çështjen “Lala” kundër Hollandës: “Për t’u konsideruar i drejtë procesi gjyqësor penal, është me rëndësi vendimtare që të akuzuarit t’i sigurohet mbrojtje efektive jo vetëm në shkallë të parë, por edhe në apel, bile me përparësi për këtë të fundit”.
Në pikëpamjen e Gjykatës Kushtetuese është e papranueshme që neni 6/1 i Konventës të përshkruajë me hollësi garancitë procedurale që u ofrohen palëve në gjykim dhe të mos mbrojë në radhë të parë atë të drejtë, e cila bën të mundur realizimin e këtyre të drejtave të tjera dhe që është pjesëmarrja në gjykim. Në rast se një pjesëmarrje e tillë mungon, nuk mund të bëhet fjalë për proces të rregullt.
E drejta për të marrë pjesë në gjykim, presupozon jo vetëm pjesëmarrjen fizike të palës, por krijimin për të të mundësive që duke njohur pretendimet e palës tjetër, të jetë në gjendje të parashikojë prapësimet dhe pretendimet e saj. Kjo nuk është një kërkesë formale dhe pa rëndësi, por substanciale dhe e domosdoshme për mbrojtjen e të drejtave të palës sepse vetëm në këtë mënyrë sigurohet roli i paanshëm i gjykatës dhe i jepet asaj mundësia reale të shprehë me vendim opinionin për çështjen, pa cënuar rregullsinë e procesit.
Duke shqyrtuar çështje të kësaj natyre për shkelje të të drejtës kushtetuese të shtetasve për një proces të rregullt ligjor, Gjykata Kushtetuese synon të konfirmojë atë praktikë të saj për zbatimin me korrektësi e konsekuencë të kërkesave të nenit 6 të Konventës dhe dispozitave kushtetuese si dhe jurisprudencës së Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Me këtë rast Gjykata Kushtetuese ve në dukje se në një shtet ligjor, kërkesat e nenit 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe dispozitat e Kushtetutës që garantojnë të drejtën e individit për proces të rregullt ligjor, duhet të zbatohen pa asnjë rezervë dhe se shkelja e tyre duhet t’i nënshtrohet një kontrolli të rreptë dhe efektiv për të siguruar realisht të drejtat kushtetuese.
Në këto kushte, vendimi i Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë, është rezultat i një procesi të parregullt ligjor që ka mohuar këto të drejta dhe duhet të shfuqizohet si antikushtetues.
(...)
Votuan kundër këtij vendimi: A.Karamuço, P.Plloçi.
(...)
 

Vendimi nr.6, datë 26.02.2003
(V – 6/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga gjyqtarët: Zija Vuci – kryesues, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kujtim Puto, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kristofor Peçi – relator i çështjes,
(...)
në datat 12.12.2002, 13.12.2002 dhe 20.12.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çëshjen me kërkues: Foto Çelo, Eleni Dhimarko, Olimbi Jarazi, Evanthi Puçi, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimit nr.66, datë 11.07.2002 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë”.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: Rrëzimin e kërkesës.
(...)
Duke arsyetuar:
Kërkuesit kanë paraqitur kërkesë në Gjykatën e Rrethit Sarandë për rishikim të vendimit civil nr.708, datë 27.07.1995 të kësaj gjykate, i cili është lënë në fuqi me vendimin nr.940, datë 16.02.1996 të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe vendimin nr.142, datë 08.10.1996 të Gjykatës së Kasacionit.
Gjykata e shkallës së parë Sarandë ka pranuar kërkesën për rishikim dhe me vendimin nr.93, datë 23.02.1998 ka prishur vendimin e atakuar. Gjykata e Apelit Vlorë me vendimin nr.502, datë 30.09.1999, ka vendosur ndryshimin e vendimit të gjykatës së shkallës së parë dhe duke e gjykuar çështjen në fakt, rrëzimin e kërkesës për rishikim. Ky vendim i gjykatës së apelit, është lënë në fuqi nga Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë me vendimin nr.403, datë 09.04.2001. Kërkuesit kanë ushtruar rekurs në Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë, por Kolegji Seleksionues i kësaj gjykate, me vendimin nr.J-3, datë 18.07.2001, ka vendosur mospranimin e rekursit.
Duke u bazuar në ndryshimet që i janë bërë Kodit të Procedurës Civile me ligjin nr.8812, datë 17.05.2001, sipas të cilave, kërkesa për rishikim të vendimit që ka marrë formë të prerë paraqitet përpara Gjykatës së Lartë, kërkuesit në datën 04.06.2002, kanë paraqitur në këtë gjykatë një kërkesë tjetër për rishikim të vendimit që ka marrë formë të prerë, pasi është lënë në fuqi nga të gjitha shkallët e gjykimit.
Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, që ka shqyrtuar këtë kërkesë në dhomën e këshillimit, me vendimin nr.66, datë 11.07.2002 ka vendosur mospranimin e kërkesës për rishikim, duke arsyetuar ndër të tjera se provat e paraqitura nga kërkuesit me shkresë nuk janë të reja, pra nuk përbëjnë shkak për rishikim të vendimit të formës së prerë.
Gjykata Kushtetuese çmon se shkaqet e parashtruara nga kërkuesit për shfuqizimin e vendimit të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë, nuk kanë të bëjnë me shkelje të të drejtave kushtetuese për një proces të rregullt ligjor siç parashikohet nga neni 131/f i Kushtetutës.
Kërkuesit kanë pretenduar në radhë të parë, se bazuar në ndryshimet që i janë bërë Kodit të Procedurës Civile, kërkesa për rishikim nga Gjykata e Lartë duhej të shqyrtohej në seancë gjyqësore me pjesëmarrjen e palëve dhe jo në dhomën e këshillimit.
Shqyrtimi i çështjes nga Gjykata e Lartë në dhomën e këshillimit, në rastin konkret, ka cënuar zhvillimin e një procesi të rregullt. Ndryshimet që i janë bërë Titullit të III-të të Kodit të Procedurës Civile lidhur me rishikimin kanë, të bëjnë kryesisht me kompetencën për paraqitjen e një kërkese të tillë. Kështu, kjo kërkesë paraqitet në Gjykatën e Lartë në vend të gjykatës që ka dhënë vendimin siç ishte më parë. Megjithatë, pavarësisht nga ndryshimet e bëra në nenin 498, si ndryshimi i titullit dhe heqja e shprehjes që vendimet merren në dhomën e këshillimit pa pjesëmarrjen e palëve, nuk ka ndryshuar procedura e shqyrtimit të kërkesës për rishikim. Në paragrafin e parë të nenit 498 të ndryshuar, thuhet se: “... kur kërkesa është bërë jashtë rasteve të përcaktuara në nenin 494 ose kur është bërë nga ata që nuk e kanë këtë të drejtë si dhe kur rezulton haptazi e pambështetur, gjykata vendos mospranimin e saj”. Nga ky përcaktim ligjor kuptohet se shqyrtimi i kërkesës nga Gjykata e Lartë kur ajo është bërë jashtë kritereve ligjore, bëhet në dhomën e këshillimit pa pjesëmarrjen e palëve. Një verifikim i tillë i kërkesës, nëse i plotëson ose jo kushtet për shqyrtim, është atribut i dhomës së këshillimit dhe jo i seancës gjyqësore. Aq më tepër mospranimi i kërkesës vendoset pas këtij shqyrtimi paraprak dhe jo në seancë gjyqësore. Prandaj, përcaktimi në ligj, se në këto raste gjykata vendos mospranimin, dëshmon se shqyrtimi i kërkesës për rishikim për të verifikuar paraqitjen e saj sipas kritereve ligjore, bëhet në dhomën e këshillimit. Ky është një qëndrim rigoroz i ligjvënësit, i përcaktuar edhe në nenin 480 të Kodit të Procedurës Civile për shqyrtimin e rekursit në dhomën e këshillimit.
Në të njëjtin përfundim arrihet edhe po të krahasohet përmbajtja e nenit 498 të Kodit të Procedurës Civile me nenin 453 të Kodit të Procedurës Penale, i cili parashikon shqyrtimin e kërkesës për rishikim nga Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë.
Kjo dispozitë, sipas ndryshimeve që i janë bërë me ligjin nr.8813, datë 13.06.2002, ka pothuaj të njëjtën përmbajtje me nenin 498 të Kodit të Procedurës Civile me shtesën, që në paragrafin e parë, thuhet shprehimisht që, kërkesa e rishikimit shqyrtohet nga Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë në dhomën e këshillimit, pa praninë e palëve.
Ky plotësim i bërë me një ligj të mëvonshëm për rishikimin e vendimeve në fushën penale, tregon qartë qëllimin e ligjvënësit për shqyrtimin e këtyre çështjeve paraprakisht në dhomën e këshillimit edhe në fushën civile. Ky qëllim del nga krahasimi i përmbajtjes së këtyre neneve të Kodit të Procedurës Penale e Kodit të Procedurës Civile për mënyrën e shqyrtimit të kërkesës për rishikim, e cila është e njëjtë. Mungesa e shprehjes në Kodin e Procedurës Civile që shqyrtimi bëhet në dhomën e këshillimit, pa praninë e palëve (siç përcaktohet shprehimisht në Kodin e Procedurës Penale), nuk do të thotë se në këtë rast do të zbatohet procedurë tjetër, përderisa edhe këtu, gjykata në mungesë të kritereve ligjore, vendos mospranimin e kërkesës, gjë që bëhet vetëm në dhomën e këshillimit.
Një shqyrtim i tillë nuk mund të konsiderohet antikushtetues, sepse nuk mohon asnjë të drejtë të palëve përderisa kërkesa në fakt nuk i plotëson kriteret ligjore për të kaluar çështjen në seancë.
Duke verifikuar qëndrimin e mbajtur nga Gjykata e Lartë për shqyrtimin e kërkesës për rishikim, Gjykata Kushtetuese thekson se kërkesa për rishikim ashtu si edhe rekursi ushtrohen vetëm kur plotësohen kritere të caktuara ligjore, ekzistenca e të cilave verifikohet nga gjykata në dhomën e këshillimit. Në trajtimin e këtyre problemeve, Gjykata Kushtetuese nuk vendos rregulla të reja dhe as ometon dispozitat e ligjit, por vetëm sqaron kuptimin e tyre në funksion të kontrollit kushtetues për procesin e rregullt ligjor.
Përsa i përket pretendimeve të tjera të kërkuesve që kanë të bëjnë me karakterin e provave të paraqitura prej tyre, është fakt se Gjykata e Lartë, ka arsyetuar në vendim se ato nuk janë prova të reja dhe për këtë shkak ka vendosur mospranimin e kërkesës. Ky vlerësim është brenda kompetencave që i njeh ligji kësaj gjykate dhe për këtë nuk mund të bëhet rivlerësimi nga asnjë organ tjetër.
Lidhur me pretendimin se në përbërjen e kolegjit kanë marrë pjesë disa gjyqtarë që janë pozicionuar kundër tyre në një vendim tjetër, kërkuesit nuk përcaktojnë se për cilin vendim dhe për cilët gjyqtarë bëhet fjalë, pra nuk argumentojnë pakushtetutshmërinë e një veprimi të tillë. Për këtë çështje janë dhënë disa vendime si për themelin dhe për dy kërkesat e rishikimit, prandaj përcaktimi dhe argumentimi konkret ishte i domosdoshëm për të provuar këtë pretendim.
Përfundimisht, Gjykata Kushtetuese çmon se pretendimi për shkelje të të drejtave kushtetuese për proces të parregullt, nuk qëndron.
(...)
Votoi kundër këtij vendimi Gj.Sauli.
(...)


Vendimi nr.7, datë 05.03.2003
(V – 7/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Xhezair Zaganjori, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kujtim Puto – relator i çështjes,
(...)
në datën 22.01.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Merko Muhametaj, me objekt: “Shfuqizimi si i papajtueshëm me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë i vendimeve nr.3723, datë 16.12.1999 të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Tiranë; nr.823, datë 03.07.2001 të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe nr.234, datë 05.03.2002 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë”.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: - Rrëzimin e kërkesës.
(...)
Duke arsyetuar:
Me vendimin nr.3723, datë 16.12.1999, Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë, ka vendosur rrëzimin e padisë së paditësit Merko Muhametaj kundër të paditurve Mehmet Lamko e Petrit Çelaj me objekt, konstatimin e pavlefshmërisë së veprimit juridik të kontratës së sipërmarrjes, dorëzimin e apartamentit dhe pagimin e qirasë. Ky vendim është lënë në fuqi me vendimin nr.823, datë 03.07.2001 të Gjykatës së Apelit Tiranë. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, ka lënë në fuqi vendimin e gjykatës së apelit me vendimin nr.234, datë 05.03.2002.
Kërkuesi pretendon se gjykatat kanë zhvilluar një proces jo të rregullt ligjor dhe kanë shkelur parimin e barazisë në kuptim të neneve 42 e 18/1 i Kushtetutës, pasi nuk kanë shqyrtuar e vlerësuar provat e paraqitura prej tij. Nga materialet e çështjes nuk vërtetohet një pretendim i tillë. Barazia e mjeteve është pjesë përbërëse e procesit të rregullt ligjor, por gjykata e rrethit dhe ajo e apelit nuk kanë bërë ndonjë diskriminim dhe nuk i kanë mohuar asnjë pale të drejtën për të paraqitur prova apo për të bërë prapësime. Rezulton se Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë ka administruar e verifikuar në seancë gjyqësore provat e paraqitura nga të dy palët, ndërsa gjykata e apelit, në rigjykimin e çështjes pas prishjes së vendimit nga Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, ka administruar jo vetëm provat e ndodhura në dosje, të marra më parë nga gjykatat, por ka marrë edhe prova drejtpërdrejt.
Gjykatat, në vendimet e tyre, kanë pranuar pretendimet e të paditurve se kërkuesi nuk ka bërë pagesat e kësteve në afatet e në kushtet e parashikuara në kontratë. Ky vlerësim ka të bëjë me të drejtën e gjykatës për të çmuar provat pas shqyrtimit në tërësi të rrethanave të çështjes, por jo me cënimin e parimit të barazisë të parashikuar në nenin 18/1 të Kushtetutës.
Në çështjen në shqyrtim, Gjykata Kushtetuese, nuk gjen elementet e procesit jo të rregullt ligjor në kuptimin kushtetues edhe përsa i përket pretendimeve të kërkuesit për interpretim e zbatim të gabuar nga gjykatat të dispozitave të Kodit Civil për kontratat e për të drejtën e pronësisë. Gjykatat, duke u bazuar në nenin 702 të Kodit Civil për kushtet e zgjidhjes së kontratës, e kanë konsideruar të mjaftueshëm faktin e mospagimit në afat të detyrimeve për zgjidhjen e kontratës së sipërmarrjes të kërkuesit me ndërtuesin Mehmet Lamko, pa iu referuar edhe dispozitave vijuese të atij kreu. Interpretim i mësipërm i dispozitave të Kodit Civil, ka të bëjë me prerogativën e gjykatave për zgjidhjen e çështjes konkrete dhe nuk ka cënuar zhvillimin e procesit të rregullt ligjor.
Nuk rezulton gjithashtu që gjykatat të kenë dalë jashtë objektit të padisë siç pretendoi kërkuesi në seancë gjyqësore. Parimi i njohur procedural, sipas të cilit gjykata duhet të shprehet për gjithçka që i kërkohet dhe vetëm për atë që i kërkohet, është i lidhur me parimin kushtetues të procesit të rregullt ligjor, por në rastin konkret gjykatat nuk kanë cënuar as këtë parim procedural. Në kërkesë padi është kërkuar konstatimi i pavlefshmërisë së kontratës së dytë të sipërmarrjes për apartamentin për të cilin kërkuesi, kishte lidhur më parë kontratë sipërmarrje. Gjykata, për t’i dhënë përgjigje kërkesës, ka hetuar e ka arritur në përfundimin se zgjidhja e kontratës së kërkuesit ishte e bazuar në Kodin Civil dhe konkluzionin e saj e ka shprehur në pjesën arsyetuese të vendimit, ndërsa për objektin e kërkesës, pra, për pavlefshmërinë e kontratës së dytë të sipërmarrjes, është shprehur në pjesën urdhëruese të vendimit, kur ka vendosur rrëzimin e padisë.
Përsa sipër, shkaqet e parashtruara në kërkesë dhe në seancë gjyqësore për shfuqizimin si antikushtetues të këtyre vendimeve nuk përbëjnë elementë të një procesi jo të rregullt ligjor në kuptim të neneve 131/f e 42/1 të Kushtetutës.
(...)
Votoi kundër këtij vendimi: Z.Vuci.
(...)


Vendimi nr.8, datë 25.03.2003
(V – 8/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Xhezair Zaganjori, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi – relator i çështjes,
(...)
në datën 24.02.2003, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Xhavit Beliu e Muhamer Pazari, me objekt: “Shfuqizimi si antikushtetues i vendimeve nr.8436, datë 17.10.1996 të Gjykatës së Rrethit Tiranë; nr.991, datë 15.01.1997 të Gjykatës së Apelit Tiranë; nr.342, datë 22.01.1998 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Kasacionit dhe nr. X-4, datë 19.12.2000 të Kolegjit Seleksionues të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë”.
(...)
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:
“- Shfuqizimin si antikushtetues të vendimeve nr.8436, datë 17.10.1996 të Gjykatës së Rrethit Tiranë; nr.991, datë 15.01.1997 të Gjykatës së Apelit Tiranë; nr.342, datë 22.01.1998 të Kolegjit Civil të Gjykatës së Kasacionit dhe nr.X-4, datë 19.12.2000 të Kolegjit Seleksionues të Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë.
- Çështja dërgohet për shqyrtim në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Tiranë”.
(...)
Duke arsyetuar:
Me vendimin nr.221, datë 04.11.2002 Gjykata Kushtetuese ka refuzuar kërkesën e paraqitur nga Xhavit Beliu dhe Muhamer Pazari për shkak se përbërja e saj nuk ka qenë e plotë dhe mendimet e gjyqtarëve janë ndarë në mënyrë të tillë që nuk arrihej të votohej për zgjidhjen përfundimisht të çështjes. Me krjimin e kushteve të favorshme për formimin e shumicës së kërkuar, Gjykata Kushtetuese, në bazë të nenit 74 të ligjit nr. 8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, rifilloi shqyrtimin e kësaj çështje.
Pretendimet e të dy kërkuesve janë përqëndruar në shkeljen e të drejtës kushtetuese për një proces të rregullt ligjor që kanë kryer gjykatat gjatë zhvillimit të gjykimit në të gjitha instancat.
Kërkuesi Xhavit Beliu ka argumentuar përpara Gjykatës Kushtetuese se shkelja e parimit të disponibilitetit nga ana e gjykatës si dhe zbatimi i gabuar i ligjit në kohë, janë elemente që kanë ndikuar në cënimin e të drejtës kushtetuese për një proces të rregullt ligjor.
Gjykata Kushtetuese çmon se pretendimet e paraqitura nga kërkuesi Xhavit Beliu, të cilat lidhen me mënyrën e zbatimit të ligjit nga gjykatat dhe me thelbin e çështjes, nuk përfshihen në juridiksionin e saj kushtetues. Shkeljet e ndryshme ligjore që mund të evidentohen nga palët gjatë proceseve gjyqësore nuk lidhen pazgjidhshmërisht me konceptin kushtetues dhe të jurisprudencës evropiane të së drejtës për një proces të rregullt ligjor. Kompetenca e Gjykatës Kushtetuese për të shqyrtuar ankesat e individëve për shkelje të së drejtës për një proces të rregullt ligjor nuk ka për qëllim të dublojë dhe të spostojë të drejtën e gjykatave të sistemit të zakonshëm gjyqësor për të zgjidhur vetë çështjet. E drejta për një proces të rregullt ligjor përbën një nga të drejtat e parashikuara në Kushtetutën tonë dhe në Konventën Evropiane dhe lidhet me garancitë që u ofrohen palëve gjatë një gjykimi, në drejtim të respektimit të atyre parimeve esenciale që përbëjnë thelbin e procesit. Standarte të tilla kushtetuese si e drejta për t’iu drejtuar gjykatës, e drejta e mbrojtjes, paanësia në gjykim, gjykimi publik, prezumimi i pafajësisë etj., përbëjnë elementet kryesore që Gjykata Kushtetuese ka konsoliduar në jurisprudencën e saj për kuptimin sa më të plotë të së drejtës për një proces të rregullt ligjor.
Lidhur me pretendimin e paraqitur nga kërkuesi Muhamer Pazari, se gjykatat kanë zhvilluar një proces gjyqësor pa dijeninë e nënës së tyre dhe pa qenë ajo apo përfaqësuesi i saj i pranishëm në gjykim, Gjykata Kushtetuese çmon se e drejta për një proces të rregullt ligjor në kuptim të nenit 42 të Kushtetutës dhe të nenit 6 të Konventës Evropiane, në këtë rast është shkelur.
Maire Pazari, trashëgimlënësja e kërkuesit, figuron në gjykimet e zhvilluara nga të gjitha gjykatat si një ndër palët ndërgjyqëse. Nga shqyrtimi i provave të paraqitura në gjykimin kushtetues si dhe nga dosja gjyqësore e administruar, rezulton e provuar se Maire Pazari nuk ka qenë në dijeni të zhvillimit të këtij gjykimi. Në prokurën që paditësit (familja “Beliu”, etj.), kanë lëshuar për përfaqësuesin e tyre ndodhet një shënim me shkrim dore i shtuar mbi numrin 10 të të përfaqësuarve të tjerë, se Maire Pazari, përfaqësohet me një prokurë tjetër nga Kadri Pazari. Në këtë prokurë nuk rezulton të ketë nënshkruar Maire Pazari si dhe nuk janë pasqyruar elementet e domosdoshëm që do të mund të vërtetonin ekzistencën e një dokumenti të tillë, si numri i repertorit, i koleksionit dhe data e nënshkrimit të saj. Njëkohësisht prokura që pretendohet të jetë lëshuar nga Maire Pazari nuk ndodhet e administruar në asnjë nga proceset gjyqësore që janë zhvilluar ndaj saj.
Ka qenë detyrë e gjykatës që në fillim të procesit gjyqësor kur është formuar ndërgjyqësia që këtë parregullsi evidente të prokurës dhe të mospasjes së dijenisë nga pala për gjykim, ta evitonte duke kërkuar administrimin në dosje të prokurës së përfaqësimit në emër të Maire Pazarit. Zhvillimi i gjykimit në këtë mënyrë si dhe fakti se efektet e këtij vendimi gjyqësor që ka marrë formë të prerë shtrihen edhe mbi Maire Pazarin, pavarësisht nga mosdijenia e saj për gjykimin, i ka vënë në pamundësi ligjore trashëgimtarët e saj për të kërkuar të drejtat e tyre në rrugën e zakonshme gjyqësore.
Në këto kushte, Gjykata Kushtetuese, çmon se procesi në të gjitha instancat gjyqësore është zhvilluar pa dijeninë e Maire Pazarit dhe të trashëgimtarëve të saj, gjë që përbën shkelje të së drejtës kushtetuese për një proces të rregullt ligjor, në kuptim të nenit 42 të Kushtetutës dhe të nenit 6 të Konventës Evropiane për të drejtat e njeriut.
(...)
Votoi kundërkëtij vendimi: F.Abdiu.
(...)


Vendimi nr.9, datë 02.04.2003
(V – 9/03)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Fehmi Abdiu, Kryetar dhe gjyqtarët: Zija Vuci, Gjergj Sauli, Alfred Karamuço, Kristofor Peçi, Petrit Plloçi, Sokol Sadushi, Kujtim Puto – relator i çështjes,
(...)
në datën 11.09.2002, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: Gjykata e Lartë e Republikës së Shqipërisë, me objekt: “Shfuqizimi si i papajtueshëm me Kushtetutën e Republikës së