Vendimet e vitit 1996

Vendimi nr.1, datë 31.01.1996
(V - 1/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Metush Saraçi, Hilmi Dakli - relator i çështjes,

në datat 30.10.1995, 10.11.1995, 17.01.1996 dhe 31.01.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuesa: GRUPI PARLAMENTAR I PARTISE SOCIALDEMOKRATE dhe GRUPI PARLAMENTAR I PARTISE SOCIALISTE, me objekt: "Deklarimi antikushtetues i nenit 3 të Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995 "Për genocidin dhe krimet kundër njerëzimit kryer në Shqipëri gjatë sundimit komunist për motive politike, ideologjike dhe fetare"; dhe deklarimi antikushtetues i Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995 "Për genocidin dhe krimet kundër njerëzimit kryer në Shqipëri gjatë sundimit komunist për motive politike, ideologjike dhe fetare" dhe Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995 "Për kontrollin e figurës së zyrtarëve dhe personave të tjerë që lidhen me mbrojtjen e shtetit demokratik"".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:
"I. Rrëzimin e kërkesave të grupeve parlamentare të Partisë Socialdemokrate dhe Partisë Socialiste për shfuqizimin e Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995 si të pabazuara.
II. Të shfuqizojë dispozitat e Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995 "Për kontrollin e figurës së zyrtarëve dhe personave të tjerë që lidhen me mbrojtjen e shtetit demokratik", që vijojnë:
1. Shkronjën "j" të nenit 1;
2. Paragrafin e dytë të nenit 6;
3. Fjalët "nga ministri i Drejtësisë ose" të nenit 12;
4. Fjalët "14 dhe" të nenit 18.
III. Në nenin 15 të këtij ligji fjalët "5 vjet burgim" zëvëndësohen me fjalët "burgim gjer në pesë vjet".
IV. Kuvendi Popullor të bëjë plotësimin e nenit 8 të Ligjit për sigurimin e garancive kushtetuese në rast të mosrespektimit të afatit 15 ditor të parashikuar në këtë dispozitë.
V. Rrëzimin e kërkesës së Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste për pjesët e tjera të Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995 si të pabazuar.
Urdhërohet pezullimi i zbatimit të shkronjës "j" të nenit 1, të paragrafit të dytë të nenit 6 dhe të fjalëve "nga ministri i Drejtësisë ose" të nenit 12 të Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995 deri në hyrjen në fuqi të këtij vendimi".

duke arsyetuar:

Grupi Parlamentar i Partisë Socialdemokrate dhe Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste, kanë parashtruar se është antikushtetues kufizimi i parashikuar në nenin 3 të Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995 "Për genocidin dhe krimet kundër njerëzimit kryer në Shqipëri gjatë sundimit komunist për motive politike, ideologjike dhe fetare", për të drejtën për t'u zgjedhur në organet qëndrore dhe lokale të pushtetit dhe për t'u emëruar në administratën e lartë të shtetit, në sistemin gjyqësor dhe në masmedia, deri më 31 dhjetor 2001 personave që deri më 31 mars 1991 kanë qenë anëtarë të Byrosë Politike dhe të Komitetit Qendror të PPSH - së (dhe PKSH - së), ministra, deputetë të Kuvendit Popullor, anëtarë të Këshillit Presidencial, kryetarë të Gjykatës së Lartë, Prokurorë të Përgjithshëm, sekretarë të parë të rretheve, punonjës të Sigurimit të Shtetit, bashkëpunëtorë të Sigurimit të Shtetit dhe denoncuesit dëshmitarë në dëm të të pandehurve në proceset politike.
Për të mbështetur këtë kërkesë, ata i referohen neneve 2, 4, 8 të Ligjit Nr.7491, datë 29.04.1991 "Për dispozitat kryesore kushtetuese" dhe neneve 19, 25 dhe 41 të ligjit Nr.7692, datë 31.03.1993 "Për të drejtat dhe liritë themelore të njeriut". Në këto dispozita përcaktohet barazia para ligjit, garantimi i të drejtave dhe lirive themelore të njeriut të pranuara në dokumentet ndërkombëtare dhe respektimi nga legjislacioni i Republikës së Shqipërisë i parimeve dhe normave përgjithësisht të pranuara të së drejtës ndërkombëtare, e drejta e zgjedhjes dhe kufizimi i përkohshëm i të drejtave të veçanta.
Duke i patur parasysh normat kushtetuese të mësipërme në kontekstin e përgjithshëm të legjislacionit kushtetues të Republikës së Shqipërisë, aktet dhe normat ndërkombëtare përgjithësisht të pranuara, shkeljen e mohimin e pashembullt të të drejtave dhe lirive themelore të njeriut gjatë sundimit komunist dhe kushtet e tranzicionit, Gjykata e çmon të pabazuar kërkesën e grupeve parlamentare të Partisë Socialdemokrate dhe Partisë Socialiste, lidhur me kufizimin për një kohë të caktuar të së drejtës për t'u zgjedhur si dhe të ushtrimit të disa nëpunësive për një kategori personash.
Në pjesën hyrëse Ligji Kushtetues "Për të drejtat dhe liritë themelore të njeriut", duke shprehur qëllimin e tij thekson: "... gjatë diktaturës së egër e tejet çnjerëzore 46-vjeçare të partisë-shtet në Shqipëri janë shkelur e mohuar, nëpërmjet terrorit shtetëror, të drejtat civile e politike, ekonomike, sociale e kulturore si dhe liritë më themelore të njeriut", dhe se "... respektimi dhe gëzimi i gjithanshëm i këtyre të drejtave e lirive përbën një nga aspiratat më të larta të popullit shqiptar dhe një nga parakushtet e domosdoshme për garantimin e lirisë, drejtësisë sociale dhe përparimit demokratik të shoqërisë sonë".
Janë pikërisht subjektet e parashikuara në nenin 3 të Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995 dhe nenin 2 të Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995 autorët, ideatorët dhe zbatuesit e asaj diktature të egër e çnjerëzore të cilën denoncon ligji kushtetues në hyrje të tij. Rrjedhimisht kufizimi përkohësisht i të drejtave të këtyre subjekteve për t'u zgjedhur dhe emëruar në detyra shtetërore të caktuara përbën një garanci për zbatimin e të gjitha dispozitave kushtetuese dhe të akteve ndërkombëtare që kanë të bëjnë me të drejtat dhe liritë themelore të njeriut.
Eshtë e vërtetë sa parashtron Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste, se në nenin 25 të "Paktit Ndërkombëtar lidhur me të drejtat civile dhe politike" të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së datë 16 dhjetor 1966, parashikohet që çdo qytetar ka të drejtë të votojë dhe të zgjidhet si dhe të marrë pjesë në drejtimin e punëve publike. Por, siç përcaktohet në paragrafin e parë të po këtij neni, këtyre të drejtave nuk mund t'i bëhen vetëm "kufizime të paarsyeshme".
Veç sa sipër, Gjykata ka parasysh se, në paragrafin e dytë të nenit 29 të "Deklaratës Universale të të Drejtave të Njeriut", datë 10 dhjetor 1948 përcaktohet se: "në ushtrimin e të drejtave të tij, çdo njeri u nënshtrohet vetëm kufizimeve të përcaktuara me ligj dhe vetëm me qëllimin... për t'iu përgjigjur kërkesave të moralit... dhe të mirëqënies së përgjithshme në një shoqëri demokratike".
Duke u bazuar edhe në këto dispozita ndërkombëtare, Gjykata arrin në konkluzion se ligjet objekt shqyrtimi, përcaktojnë kufizimet e arsyeshme që i përgjigjen edhe kërkesave të drejta morale të shoqërisë sonë demokratike.
Pretendimi i Grupit Parlamentar të Partisë Socialdemokrate se: "asnjë vend i Lindjes nuk ka nxjerrë pas diktaturës ligje të ngjashme që do të kufizonin të drejtën e zgjedhjes për persona të veçantë", nuk është argument për të vërtetuar antikushtetutshmërinë e dispozitave objekt shqyrtimi. Megjithatë Gjykata ve në dukje se ligje që kanë vendosur kufizime, përfshirë edhe të drejtën e zgjedhjes, janë miratuar në Hungari, Itali, Austri, etj..
Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste, ka kërkuar shfuqizimin edhe të neneve 1 e 2 të Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995.
Me nenin 1 ngarkohen organet e prokurorisë për të zhvilluar me përparësi hetimin e veprimtarisë që lidhet me krimet kundër njerëzimit kryer gjatë sundimit komunist.
Kuvendi Popullor, me këtë dispozitë nuk del jashtë kuadrit të kompetencave të veta. Sipas pikës 10 të nenit 16 të Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese", Kuvendi Popullor kontrollon veprimtarinë e Prokurorisë së Përgjithshme.
Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste, duke mbështetur kërkesën e tij për antikushtetutshmërinë e nenit 1, i referohet përmbajtjes së fjalisë së parë të pikës 1 të nenit 15 të Paktit Ndërkombëtar lidhur me të drejtat civile dhe politike të 16 dhjetorit 1966 : "Askush nuk do të dënohet për veprime ose mosveprime të cilat nuk përbëjnë shkelje sipas së drejtës kombëtare ose ndërkombëtare në kohën kur janë kryer". Por, ky referim është i cunguar, sepse në pikën 2 të të njëjtit nen thuhet: "Asgjë në këtë nen nuk duhet interpretuar sikur është kundër gjykimit ose ndëshkimit të çdo njeriu për veprime ose mosveprime të cilat, në kohën që janë kryer, janë cilësuar si kriminale sipas parimeve të përgjithshme të së drejtës të njohura nga të gjitha kombet".
Përsa i përket nenit 2, me të cilin përcaktohet se hetimi e gjykimi i krimeve të parashikuara në nenin 1 do të bëhet sipas Kodit të sotëm të Procedurës Penale, edhe pse e përsërit dispozitën e nenit 525 të Kodit të Procedurës Penale, kjo nuk e bën atë antikushtetues.
Lidhur me Ligjin Nr.8043, datë 30.11.1995, Gjykata e gjen të bazuar kërkesën e Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste për shfuqizimin e shkronjës "j" të nenit 1.
Me nenin 2 të Ligjit "Për të drejtat dhe liritë themelore të njeriut" dhe nenin 1 të Ligjit Nr.7755, datë 06.10.1993 "Për shtypin", garantohet e drejta e shtypit. Profesioni i gazetarit është profesion i lirë, i bazuar në nismën e veprimtarinë vetiake dhe nuk ka të bëjë me detyra shtetërore.
Sipas paragrafit të dytë të nenit 6, refuzimi për të dëshmuar ose dëshmia a ekspertimi i rremë para komisionit sjell përgjegjësi penale sipas Kodit Penal. Gjykata konstaton se dëshmia e rreme, refuzimi për të dëshmuar dhe ekspertimi i rremë përbëjnë vepra penale të parashikuara nga nenet 306, 307 dhe 309 vetëm kur ato janë bërë para organit të ndjekjes penale ose gjykatës. Si rrjedhojë këto vepra penale të parashikuara në Kodin Penal, nuk mund të shtrihen edhe për organet e tjera. Prandaj, kjo dispozitë duhet të shfuqizohet, se vjen në kundërshtim me nenin 6 të Ligjit "Për të drejtat dhe liritë themelore të njeriut", pasi nuk është parashikuar si vepër penale më vehte. Legjislatori, po ta shohë të nevojshme, mund të miratojë dispozitë të veçantë ku të parashikojë veprën penale me sanksionet përkatëse.
Në nenin 12 është parashikuar edhe e drejta e ministrit të Drejtësisë për të bërë kërkesë për verifikimin e kryesive të partive dhe shoqatave politike. Njohja e kësaj të drejte ministrit të Drejtësisë vjen në kundërshtim me paragrafin e dytë të nenit 6 të Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese". Sipas kësaj dispozite partitë politike dhe organizatat e tjera janë krejtësisht të ndara nga shteti. Për këtë shkak, fjalët "nga ministri i Drejtësisë ose " të nenit 12 duhet të shfuqizohen.
Meqënëse sipas nenit 18, ky ligj shfuqizohet më 31 dhjetor 2001, përjashtimi i bërë për mosshfuqizimin e nenit 14 vjen në kundërshtim me qëllimin dhe afatin e veprimit të ligjit në kohë. Rrjedhimisht, nga neni 18 duhet të hiqen fjalët "14 dhe".
Në nenin 15 është parashikuar dënimi i prerë (fiks) me 5 vjet burgim për përdorim publik, fshehje, zhdukje, falsifikim të dokumentave e veprime të tjera të kundërligjshme që përbëjnë vepër penale.
Gjykata çmon se kjo mënyrë e caktimit të dënimit fiks bie në kundërshtim me parimin e sanksionuar në paragrafin e dytë të nenit 47 të Pjesës së Përgjithshme të Kodit Penal për individualizimin e dënimit ndaj personit dhe pengon zbatimin e neneve 48, 49 e 50 që bëjnë fjalë për rrethanat lehtësuese dhe rënduese. Prandaj, në nenin 15 të Ligjit, fjalët "5 vjet burgim", duhet të zëvëndësohen me fjalët "burgim gjer në pesë vjet".
Gjatë shqyrtimit të ligjit në tërësi, Gjykata konstaton se në paragrafin e parë të nenit 8, është parashikuar vetëm afati 15 ditor për marrjen e vendimit nga ana e komisionit, duke mos u siguruar garancitë kushtetuese në rast të mosrespektimit të këtij afati.
Prandaj, Kuvendi Popullor duhet të bëjë plotësimet e nevojshme për garantimin e respektimit të afatit të mësipërm.
Lidhur me pretendimin e Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste se me nenin 3 të Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995, i njihet pa të drejtë dikastereve të caktuara në këtë dispozitë kompetenca që të mos e zbatojnë në raste të veçanta këtë ligj, Gjykata çmon se nuk ka bazë kushtetuese. Përjashtimet e lejuara për rastet e parashikuara në shkronjat "c", "ç" dhe "e" të nenit 2 për shkak të veçorive të detyrës, janë kushtëzuar vetëm në rastet kur zbatimi i këtij neni prek interesa të rëndësishme të shtetit dhe kurdoherë pa cënuar qëllimin e vetë ligjit.
Përsa i përket kërkimit për përmbajtjen e nenit 4 që rregullon përbërjen e komisionit, Gjykata nuk shprehet në themel, për shkak se nuk u formua shumica e kërkuar sipas nenit 26, paragrafi i parë, të Ligjit Kushtetues "Për organizimin e drejtësisë dhe Gjykatën Kushtetuese".
Duke shqyrtuar përmbajtjen e nenit 3 të Ligjit Nr.8001, datë 22.09.1995 si dhe të nenit 2 të Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995, Gjykata arrin në përfundimin se përjashtimi i parashikuar në nenin 3 me frazën "me përjashtim të rasteve kur kanë vepruar kundër vijës zyrtare dhe janë larguar vetë në mënyrë publike", zbatohet për të gjitha shkronjat e nenit 2, përveç shkronjës "f".
Gjithashtu, Gjykata e çmon të nevojshme të sqarojë se me fjalën "person" të gërmës "a" të nenit 7 të Ligjit Nr.8043, datë 30.11.1995, duhet kuptuar si personi fizik, ashtu edhe subjekti elektoral.

Votoi kundër këtij vendimi Veli Budo

(V - GjK - 1/96 - FZ.1/96, fq.20-27)

Vendimi nr.2, datë 14.02.1996
(V - 2/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Veli Budo, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Metush Saraçi, Zija Vuci - relator i çështjes,

në datat 07.12.1995, 08.12.1995, 18.12.1995 dhe 14.02.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: GRUPI PARLAMENTAR I PARTISE SOCIALISTE, me objekt: "Deklarimi antikushtetues dhe antiligjor të Vendimit të Kuvendit Popullor Nr. 269, datë 21.09.1995 "Për shkarkimin e Kryetarit të Gjykatës së Kasacionit, Zef Brozi".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Rrëzimin e kërkesës së Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, për shpalljen antikushtetus e antiligjor të vendimit të Kuvendit Popullor Nr.269, datë 21.09.1995 "Për shkarkimin e kryetarit të Gjykatës së Kasacionit, Zef Brozi"".

duke arsyetuar:

Sipas paragrafit të fundit të nenit 6 të ligjit 7561, datë 29.04.1992 "Gjyqtari i Gjykatës së Kasacionit mund të lëvizet nga detyra vetëm mbi bazën e një vendimi të arsyetuar të Kuvendit Popullor kur vërtetohet se ka kryer një nga veprat e rënda penale të parashikuara posaçërisht me ligj ose kur është i paaftë mendërisht".
Nga përmbajtja e kësaj dispozite, duke pasur parasysh parimin e njohur të prezumimit të pafajësisë të konsakruar edhe në nenin 7 të Ligjit "Për të drejtat dhe liritë themelore të njeriut", del se dy janë kushtet e nevojshme dhe të mjaftueshme për lëvizjen e detyrueshme të një gjyqtari të Gjykatës së Kasacionit, pa përjashtuar kryetarin dhe zëvëndëskryetarët e kësaj Gjykate: kryerja e një vepre penale të rëndë të parashikuar në ligj e vërtetuar kjo me vendim të formës së prerë dhe paaftësia mendore.
Gjykata Kushtetuese kësaj teze i është përmbajtur edhe në vendimin e saj Nr.1, datë 19.01.1995, ku, midis të tjerash, thuhet: "Kuvendi Popullor me vendim të arsyetuar mund të lëvizë nga detyra gjyqtarin e Gjykatës së Kasacionit kur ai është dënuar me heqje të lirisë për kryerjen e një vepre penale me vendim të formës së prerë".
Të dy kushtet e sipërme lidhen me parimin e patundshmërisë së gjyqtarit dhe përbëjnë një garanci për kryerjen e detyrës së tij në mënyrë të pavarur, por nuk e përjashtojnë atë nga disa detyrime të rëndësishme dhe të caktuara, të respektojë ligjin kushtetues dhe ligjin në përgjithësi. Gjyqtari nuk mund t'i shmanget këtij detyrimi duke u mbrojtur me parimin e pavarësisë së tij objektive dhe personale.
Prandaj, Gjykata çmon se është objektivisht e nevojshme shqyrtimi i legjitimitetit të vendimit të Kuvendit Popullor Nr.269, datë 21.09.1995 për shkarkimin e kryetarit të Gjykatës së Kasacionit, Zef Brozi, nën prizmën e detyrës dhe të përgjegjësisë që ka gjyqtari i Gjykatës së Kasacionit të respektojë ligjin kushtetues, gjë që nuk vjen aspak ndesh dhe nuk është në kundërvënie me përmbajtjen e nenit 6 paragrafi i katërt të Ligjit Nr.7561, datë 29.04.1992.
Respektimi i Kushtetutës qëndron në bazë të veprimtarisë së të gjitha organeve shtetërore. Gjykata Kushtetuese, ka parasysh këtu nenin 2 paragrafi i dytë të Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese". Në bazë të këtij neni, i cili përcakton karakteristikat esenciale të shtetit demokratik, të gjitha pushtetet publike (shteti) kanë për detyrë të respektojnë dhe të mbrojnë kushtetutën (rendin kushtetues). S'ka asnjë dyshim se shkelja e kësaj detyre sjell pasoja (largimin nga detyra), sepse përmbajtja e kësaj dispozite ka karakter konstitutiv dhe jo deklarativ; ajo është precize dhe imperative. Këtu është e udhës të shtohet se marrja e masës për largimin nga detyra, kushtëzohet - në ndryshim me nenin 6 paragrafi i katërt i Ligjit Nr.7561, datë 29.04.1992 - nga një seri faktorësh : rëndësia e shkeljes së ligjit, kryerja me paramendim ose në mënyrë të përsëritur etj.
Organi që i ka zgjedhur, nuk mund të qëndrojë indiferent dhe nuk mund të mos reagojë në rastet kur veprimtaria e këtyre përfaqësuesve më të lartë të pushtetit gjyqësor, shpallet antikushtetuese dhe antiligjore nga një organ i ngarkuar me kontrollin konstitucional.
Gjykata e gjen të nevojshme të përmendë një dispozitë të veçantë të Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese" dhe konkretisht nenin 27 pika "a". Përmbajtja e kësaj dispozite - shkarkimi i Kryetarit të Shtetit kur ka shkelur ligjin kushtetues - nuk mund të shërbejë, siç mund të duket në pamje të parë, si një argument "a contrario", nuk provon të kundërtën e pikëpamjes së shprehur më sipër dhe të konkluzioneve që ka nxjerrë kjo Gjykatë, por i përforcon ato.
Parashikimi me normë të posaçme i kësaj përgjegjësie për Kryetarin e Shtetit dhe e diktuar për arsye të veçanta, tregon rëndësinë e madhe që ka detyra e respektimit të kushtetutës dhe vendin që ze në një shtet demokratik ruajtja dhe mbrojtja e saj. Kjo përgjegjësi vepron ndaj të gjithëve dhe, sidomos, ndaj atyre që janë të ngarkuar me funksione të rëndësishme shtetërore.
Gjykata Kushtetuese me vendimin e saj Nr.12, datë 21.09.1995, ka shpallur veprimtarinë e kryetarit të Gjykatës së Kasacionit, Zef Brozi, antikushtetues dhe antiligjore. Ky vendim shërbu si bazë për Kuvendin Popullor për shkarkimin e tij nga të gjitha funksionet në Gjykatën e Kasacionit.
Pretendimi i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, se ky vendim i Gjykatës Kushtetuese, nuk mund të zëvëndësojë vendimin penal të formës së prerë dhe nuk mund të shërbejë për vërtetimin e kryerjes së një vepre penale nga kryetari i Gjykatës së Kasacionit është pa baza për arsye se mbahet parasysh vetëm kuptimi i nenit 6 dhe jo edhe përmbajtja substanciale e nenit 2 paragrafi i dytë i Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese".
Nga shqyrtimi i dokumentave, i të dhënave kompjuterike dhe i procesverbaleve, që përmbajnë këto të dhëna, rezulton se në kohën e hapjes të mbledhjes së Kuvendit Popullor, para se të vihej në rendin e ditës çështja Brozi, kanë qenë të pranishëm 73 deputetë. Sipas pretendimeve të Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, deputetët Gramoz Pashko, Arben Imami dhe Shkëlqim Cani, në kundërshtim me përmbajtjen e dokumentave dhe të dhënave kompjuterike, nuk kanë marrë pjesë në mbledhjen plenare, në zhvillimin e punimeve dhe në votimin e vendimit.
Gjithashtu, nga shqyrtimi i këtyre dokumentave, rezulton se si në votimin për vënien e çështjes në rendin e ditës ashtu dhe në votimin për miratimin ose jo të propozimit për shkarkimin e kryetarit të Gjykatës së Kasacionit, kanë marrë pjesë 73 deputetë, duke përfshirë edhe dy nga tre deputetët që përmenden më sipër. Kjo provon se, në kohën e votimit, në mbledhje kanë qenë të pranishëm jo më pak se 71 deputetë, dmth., më shumë se gjysma e numrit të përgjithshëm, duke përjashtuar deputetët Gramoz Pashko e Arben Imami. Dihet se gjatë mbledhjes përbërja e saj numerike ndryshohet vazhdimisht dhe është për këtë arsye që ligji kërkon që në kohën e votimit të jetë patjetër e pranishme shumica e deputetëve (nenet 43 e 44 të Rregullores së Kuvendit Popullor).
Pra edhe duke e pranuar të mirëqenë pretendimin e palës kërkuese se në kohën e hapjes së mbledhjes nuk ka qenë e pranishme shumica e deputetëve, nga rezultatet e votimit del se kanë votuar në favor të shkarkimit të kryetarit të Gjykatës së Kasacionit, Z. Zef Brozi 71 deputetë, pa përfshirë këtu deputetët Gramoz Pashko dhe Arben Imami dmth., se në kohën e votimit ka qenë prezent shumica e kërkuar prej ligjit.
Gjykata Kushtetuese, e mbështetur në rrethanat e sipërme, arrin në konkluzionin se nuk ndodhemi përpara shkeljesh të kërkesave substanciale të procedurës legjislative, të cilat e bëjnë të nevojshme shpalljen e nulitetit të kësaj procedure.

(V - GjK - 2/96 - FZ.17/96, fq.652-654)

Vendimi nr.3, datë 09.02.1996
(V - 3/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Metush Saraçi, Veli Budo - relator i çështjes,

në datat 13.12.1995, 21.12.1995 dhe 09.02.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: GJYKATA E RRETHIT VLORE, me objekt: "Shfuqizimin si të papajtueshëm me Kushtetutën të Ligjit Nr.7873, datë 16.11.1994 "Për sekuestrimin e mjeteve tokësore, detare e ajrore me të cilat kryhen vepra penale", për arsye se ky ligj vjen në kundërshtim me Kodin e Ri të Procedurës Penale".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: "Kthimin e materialeve të çështjes Gjykatës së Rrethit Vlorë".

duke arsyetuar:

Gjykata e rrethit Vlorë ka pezulluar gjykimin e kërkesës së paraqitur nga qytetari M. I., i cili është ankuar për sekuestrimin e një motogomone, pronë e tij, vendosur nga Komisariati i Policisë Vlorë në bazë të Ligjit Nr.7873, datë 16.11.1994. Ajo i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese dhe ka kërkuar shpalljen e ligjit të mësipërm si antikushtetues sepse vjen në kundërshtim me Kodin e Ri të Procedurës Penale.
Gjykata e rrethit Vlorë është mbështetur në kërkesën e saj dhe ka interpretuar gabim përmbajtjen e nenit 8 paragrafi i dytë të Ligjit "Për organizimin e drejtësisë dhe Gjykatën Kushtetuese" për arsye se këtu nuk kemi të bëjmë me një akt normativ (akt nënligjor) që vjen në kundërshtim me një ligj ose me ligjin kushtetues, por ndodhemi përpara ligjeve, të cilët, siç pretendon ajo gjykatë, vijnë në kundërshtim me njëri tjetrin.
Kundërshtimet eventuale, që mund të ekzistojnë ndërmjet dy ligjeve të shpallura dhe të hyra në fuqi në kohëra të ndryshme, nuk mund të shërbejnë si bazë dhe nuk mund të formojnë një shkak për të kërkuar dhe shpallur një ligj të papajtueshëm me Kushtetutën.
Kodi i Ri i Procedurës Penale ka hyrë në fuqi më vonë se Ligji Nr.7873, datë 16.11.1994. Ai ka karakterin e një ligji të përgjithshëm dhe rregullon në tërësi lëndën. Ky Kod (neni 524) abrogon shprehimisht vetëm kodin e mëparshëm, ndërsa ndaj dispozitave të tjera ligjore të mëparshme, përdor shprehjen e përgjithshme: "Çdo dispozitë tjetër që vjen në kundërshtim me këtë kod". Pra nuk ndodhemi përpara një shfuqizimi të shprehur dhe të përcaktuar mirë, i cili ndalon lindjen e çdo dyshimi dhe çdo pasigurie.
Në këto rrethana në rastin konkret, shtrohet problemi juridik: Cilat dispozita të Kodit të Ri të Procedurës Penale janë të papajtueshme me ligjin e mëparshëm Nr.7873, datë 16.11.1994 dhe në çfarë mase.
Ky problem juridik duhet të zgjidhet nga vetë gjykata që gjykon çështjen duke i vënë ballë për ballë dispozitat e Kodit të Ri të Procedurës Penale me ato të ligjit në fjalë dhe me një vendim të arsyetuar (abrogimi nuk prezumohet) të shprehet nëse Ligji Nr.7873, datë 16.11.1994 është shfuqizuar tërësisht ose vetëm disa nene të këtij ligji.

Votoi kundër këtij vendimi Alfred Karamuço

(V - GjK - 3/96 - FZ.4/96, fq.170-171)

Vendimi nr.4, datë 02.04.1996
(V - 4/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Metush Saraçi - relator i çështjes,

në datat 11.03.1996 dhe 15.03.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: GRUPI PARLAMENTAR I PARTISE SOCIALISTE, me objekt: "Shpalljen antikushtetues në tërësi të Ligjit Nr.8055, datë 01.02.1996 "Për ndryshimet në ligjin Nr.7556, datë 04.02.1992", " Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë",si dhe të neneve 16, paragrafi i dytë e 42 shkronja "ç" të këtij ligji".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Rrëzimin e kërkesës së Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, për shfuqizimin e Ligjit Nr.8055, datë 01.02.1996 "Për ndryshimet në Ligjin Nr.7556, datë 04.02.1992, "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë" dhe nenit 16 paragrafi i parë e nenit 42 shkronja "ç" të këtij ligji, si të pabazuar".

duke arsyetuar:

1. Pretendimi i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste se Ligji Nr.8055, datë 01.02.1996 është në tërësi antikushtetues për arsye se është shkelur përmbajtja e nenit 23 (paragrafi i parë) i Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese", është pa vend.
Neni 23 i Ligjit kushtetues, cakton se kush ka të drejtën e iniciativës legjislative dhe në bazë të këtij neni, këtë të drejtë e ka, përveç Presidentit të Republikës e Këshillit të Ministrave dhe çdo deputet ose grup deputetësh.
Vënia në programin e punës të Kuvendit Popullor e një projekti ose propozim ligji, afati për përfshirjen e tij në këtë program, dhënia ose jo prioritet atij projekti që është paraqitur më parë, nuk kanë asnjë lidhje me nenin 23 të Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese", me iniciativën legjislative.
Iniciativa legjislative dhe neni 23 që e parashikon atë, do të cënoheshin në rast se një projekt ose propozim ligji nuk do të merrej fare në shqyrtim në kohën e përcaktimit të programit të punimeve për një periudhë të caktuar, të Kuvendit Popullor. Iniciativa legjislative do të cënohej gjithashtu në qoftë se, në përcaktimin e këtij programi nuk do të respektohej procedura e parashtruar nga rregullorja e Kuvendit Popullor dhe konkretisht nga normat e neneve 9 e 10.
Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste në kërkesën që i ka drejtuar kësaj Gjykate nuk pretendon se është shkelur procedura e rregullores, por mbron pikëpamjen se iniciativa e ndërmarrë nga një grup deputetësh të grupeve të ndryshme parlamentare që në muajin dhjetor të vitit të kaluar, duhej të përfshihej me kohë në programin e punimeve të Kuvendit Popullor dhe, me kohë ai duhej të ishte marrë në shqyrtim prej tij.
Gjykata Kushtetuese çmon se nuk është në kompetencën e saj të shqyrtojë përse Kryesia e Kuvendit Popullor nuk e vuri me kohë projektin në fjalë në programin e punimeve, sikundër nuk është në kompetencën e saj të shqyrtojë përse në mbledhjen e Kryesisë me kryetarët e grupeve parlamentare dhe në mbledhjet e tjera, është vendosur me shumicë votash, përfshirja në programin e punës e projektit të paraqitur nga Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike dhe jo ai i grupit të deputetëve.
Nga shqyrtimi i dokumentave vërtetohet se programi i punës të Kuvendit Popullor në të gjitha fazat është bërë në respektim të plotë të Rregullores së Kuvendit Popullor (nenet 9 e 10), duke patur parasysh edhe propozimin e pakicës. Përveç kësaj, mospërfshirja e projektit të grupit të deputetëve në programin përfundimtar nuk e privonte këtë grup nga e drejta për të paraqitur propozimet e veta në formë amendamentesh kur do të kalohej në miratimin nen për nen të projektit të paraqitur nga Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike.
2. Në kërkesën e Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, thuhet tekstualisht : "Humbja e së drejtës për t'u zgjedhur deputet për në Kuvendin Popullor, sipas shkronjës "ç" të nenit 42 ka të bëjë me zgjedhjet që do të bëhen pas kësaj, pra në të ardhmen. Ajo nuk ka fuqi prapavepruese".
Nga shqyrtimi i përmbajtjes së sipërme të kërkesës dhe i pretendimit për të shpallur antikushtetuese, shkronjën "ç" të nenit 42, del e qartë se këtu kërkuesi mban dy qëndrime diametralisht të kundërta; nga njëra anë duke u mbështetur në kuptimin e shkronjës "ç" të nenit 42 mbrohet teza se ajo zbatohet në të ardhmen dhe nga ana tjetër, pretendon se ajo prek një të drejtë të fituar me ligj kushtetues dhe si e tillë është e papajtueshme me të.
Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste do të legjitimohej të ngrinte përpara Gjykatës Kushtetuese, antikushtetutshmërinë e shkronjës "ç" të nenit 42 të Ligjit Nr.8055, datë 01.02.1996 vetëm po të ishte se ligji, do të shprehej mbi veprimin e saj ose ajo do të interpretohej e zbatohej në kundërshtim me pikëpamjen e tij dhe jo duke u mbështetur në hipoteza të mundshme, të cilat nuk mund të formojnë objekt shqyrtimi nga kjo Gjykatë.
3. Në lidhje me përmbajtjen e nenit 28 të Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese", Gjykata e çmon të nevojshme të verë në dukje se ajo nuk ka siç pretendon pala kërkuese, karakter absolutisht kufizues.
Në krye të këtij neni, i cili cakton kompetencat e Presidentit të Republikës, thuhet : "Presidenti i Republikës ka këto kompetenca kryesore", gjë që do të thotë se kjo dispozitë kushtetuese e le të lirë ligjvënësin t'i japë të drejtën Presidentit të Republikës të nxjerrë akte për çështje që nuk parashikohen nga kjo dispozitë (neni 28), që nuk përbëjnë një largim dhe nuk vijnë në kundërshtim me kompetencat që ky nen përmend. Këtë tagër ligjvënësi e ka përdorur edhe në disa ligje të miratuara përpara Ligjit Nr.8055, datë 01.02.1996.
Paragrafi i parë i nenit 16 të Ligjit Nr.8055, datë 01.02.1996 parashikon në pajtim me ligjin kushtetues (neni 17 paragrafi i parë i Ligjit "Për dispozitat kryesore kushtetuese) krijimin e 115 zonave të zgjedhjeve dhe njëkohësisht cakton kriteret precize për ndërtimin e këtyre zonave, të kenë një numër afërsisht të barabartë zgjedhësish, të jenë kompaktë, të kenë vazhdimësi gjeografike, të mos bëhet coptimi i komunave. Këto janë kriteret bazë që ligjvënësi i ka rregulluar vetë, me ligjin e sipërm, kurse caktimi i zonave kufijtë dhe renditja e tyre do të bëhet, duke respektuar rigorozisht këto kritere. Edhe në Ligjin Nr.7556, datë 04.02.1992, neni 29 paragrafi i dytë, parashikohej se kufijtë e zonave të zgjedhjeve dhe renditja e tyre bëhej me akt të Presidentit të Republikës.

(V - GjK - 4/96 - FZ.18/96, fq.696-698)

Vendimi nr.7, datë 26.04.1996
(V - 7/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Franc Jakova, Zija Vuci, Alfred Karamuço, Veli Budo - relator i çështjes,

në datat 28.02.1996 dhe 06.03.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuesa: KOMITETI KOMBETAR I ORGANIZATES SE VETERANEVE TE LUFTES ANTIFASHISTE NACIONALÇLIRIMTARE dhe KESHILLI I PERGJITHSHEM I ORGANIZATES SE BASHKUAR TE VETERANEVE TE LUFTES, me objekt: "Rishikimin e Vendimeve të Këshillit të Ministrave nr.245, datë 22.05.1995 dhe nr.581, datë 25.10.1995, pasi vinë në kundërshtim me nenin 8 të Ligjit nr.7874, datë 17.11.1994 "Për Statusin e Veteranit të Luftës kundër Pushtuesve Nazifashistë të Popullit Shqiptar"".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Detyrimin e Këshillit të Ministrave të zbatojë kërkesat e nenit 8 paragrafi i fundit të Ligjit Nr.7874, datë 17.11.1994 "Për Statusin e Veteranit të Luftës kundër Pushtuesve Nazifashistë të Popullit Shqiptar", lidhur me indeksimin e shpërblimit siç është zbatuar për pagat dhe pensionet".

duke arsyetuar:

Në paragrafin e fundit të nenit 8 të Ligjit nr.7874, datë 17.11.1994 "Për Statusin e Veteranit të Luftës kundër Pushtuesve Nazifashistë të Popullit Shqiptar", është parashikuar se masa e shpërblimit të veteranëve do të ndryshohet në varësi nga indeksi i çmimeve dhe inflacionit. Kërkuesit kanë parashtruar që të detyrohet Këshilli i Ministrave të zbatojë dispozitën e mësipërme.
Gjatë shqyrtimit të çështjes Gjykata ka konstatuar se pas daljes së Vendimit nr.190, datë 03.05.1995 që ka caktuar masën e shpërblimit të veteranëve, janë bërë rritje të pagave të personave që janë në marrëdhënie pune me shtetin si dhe të pensioneve, përkatësisht me Vendimet nr.581, 582 e 587; datë 25.10.1995 të Këshillit të Ministrave.
Nga sqarimi i dhënë nga Këshilli i Ministrave me shkresën nr.1961, datë 09.04.1996 si dhe nga shpjegimet e specialistëve të Ministrisë së Financave dhe të Ministrisë së Punës, Emigracionit, Përkrahjes Sociale dhe ish-të Përndjekurve Politikë, ka dalë se në rritjen e pagave dhe pensioneve, midis të tjerave është marrë parasysh në një masë të caktuar edhe indeksi i çmimeve dhe inflacionit.
Gjykata konstaton se deri më sot nuk ka dalë ndonjë Vendim i Këshillit të Ministrave për të vënë në zbatim paragrafin e fundit të nenit 8 të Ligjit "Mbi Statusin e Veteranit të Luftës", lidhur me indeksimin e shpërblimit, edhe pse dispozita ligjore ka hyrë në fuqi që në 1 Dhjetor 1994.
Në këto kushte është detyrë ligjore e Këshillit të Ministrave që sa herë indekson pagat e pensionet për efekt rritje çmimesh e inflacioni, të indeksojë, shpërblimin e veteranëve, në zbatim të nenit 8, paragrafi i fundit të Ligjit nr.7874, datë 17.11.1994.

(V - GjK - 7/96 - FZ.20/96, fq.740-741)

Vendimi nr.8, datë 26.04.1996
(V - 8/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Veli Budo, Franc Jakova, Zija Vuci, Alfred Karamuço - relator i çështjes,

në datat 07.03.1996 dhe 15.03.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: BEDRIJE VELI DARDHA, me objekt: "Deklarimin antikushtetues të Urdhërit Nr.1216, datë 26.01.1996 të kryetarit të Bashkisë së Tiranës".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: "Shfuqizimin e Urdhërit Administrativ Nr.1216, datë 26.01.1996 të Kryetarit të Bashkisë së Tiranës, si antikushtetues".

duke arsyetuar:

Kryetari i Bashkisë së qytetit të Tiranës, ka nxjerrë urdhërin administrativ nr.170, datë 08.01.1996, me anën e të cilit urdhërohej lirimi i një bodrumi në Rrugën "Mine Peza", marrë me qira dhe adoptuar në lokal tregtie (kafe) nga Bedrije Veli Dardha qysh në vitin 1992. Në datën 09.01.1996, në zbatim të këtij urdhëri, përfaqësues të Bashkisë, të njësisë administrative Nr.3, të ndërmarrjes komunale banesa e të komisariatit të policisë nr.3, kanë mbyllur lokalin.
Kundër urdhërit administrativ, kërkuesja Bedrije Dardha ka ngritur padi në gjykatën e rrethit të Tiranës, duke kërkuar anullimin e tij.
Gjatë kryerjes së veprimeve përgatitore për shqyrtimin e padisë, gjyqtari i çështjes, në zbatim të nenit 128 të Kodit të Procedurës Civile, ka vendosur si masë provizore, me vendimin nr.1511, datë 23.01.1996, çbllokimin e lokalit "Kafe Dardha", pezullimin e ekzekutimit të urdhërit administrativ deri në marrjen e një vendimi tjetër të ndërmjetëm ose përfundimtar nga gjykata. Ky vendim i është komunikuar Bashkisë së Tiranës nga Zyra e Përmbarimit me shkresën nr.366, datë 23.01.1996, ku urdhërohet pezullimi i ekzekutimit të urdhërit administrativ nr.170, datë 08.01.1996, duke u paralajmëruar se në rast të kundërt do të veprohej sipas ligjit.
Bashkia e Tiranës, edhe pse në bazë të nenit 177 të Kodit të Procedurës Civile ka si rrugë ligjore ankimin ndaj vendimeve të gjykatës në gjykatën më të lartë, nxjerr urdhër të ri administrativ me nr.1216, datë 26.01.1996, i cili ka të njëjtën përmbajtje me urdhërin e parë.
Gjykata Kushtetuese e gjen antikushtetues urdhërin nr.1216, datë 26.01.1996 të lëshuar në emër të Bashkisë së Tiranës, nga kryetari i saj. Ai vjen në kundërshtim me nenet 3 e 5 të Ligjit nr.7491, datë 29.04.1991 "Për dispozitat kryesore kushtetuese", ku sanksionohen parimet e ndarjes së pushteteve dhe të pavarësisë së pushtetit gjyqësor. Sipas këtyre parimeve asnjë organ, duke përfshirë edhe organet e administratës shtetërore, nuk mund të ndërhyjnë në çështjet që janë në kompetencë të gjykatave. Për më tepër me aktin e nxjerrë, Bashkia e Tiranës ka cënuar detyrën kushtetuese që buron nga neni 9 paragrafi i dytë i Ligjit nr.7561, datë 29.04.1992 "Për disa ndryshime e plotësime në Ligjin nr.7491, datë 29.04.1991 "Për dispozitat kryesore kushtetuese", sipas të cilit : "Të gjitha organet shtetërore dhe autoritetet e tjera publike janë të detyruara të sigurojnë zbatimin e vendimeve dhe të akteve gjyqësore".
Shkelja e këtyre dispozitave kushtetuese ka penguar njëkohësisht zhvillimin e një proces të rregullt ligjor, parashikuar si e drejtë themelore nga neni 38 i Ligjit nr.7692, datë 31.03.1993 "Për një shtojcë në Ligjin "Për dispozitat kryesore kushtetuese", duke shkaktuar zvarritje në përfundimin e çështjes në shqyrtim.

Votuan kundër këtij vendimi Hilmi Dakli, Zija Vuci

(V - GjK - 8/96 - FZ.20/96, fq.742-744)

Vendimi nr.9, datë 08.05.1996
(V - 9/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Veli Budo, Zija Vuci, Alfred Karamuço, Franc Jakova - relator i çështjes,

në datën 30.04.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: GRUPI PARLAMENTAR I PARTISE SOCIALISTE, me objekt: "Shpalljen e pikës 2 të Vendimit të Këshillit të Ministrave Nr.161, datë 11.03.1996 "Për Organizimin e Strukturave të Gjendjes Civile", në kundërshtim me Ligjin nr.7608, datë 22.09.1992 "Për Prefekturat"".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: "Rrëzimin e kërkesës".

duke arsyetuar:

Në pikën 1 të Vendimit të Këshillit të Ministrave nr.161, datë 11.03.1996 "Për Organizimin e Strukturave të Gjendjes Civile", është përcaktuar se punonjësit e gjendjes civile që punojnë pranë rretheve, bashkive e komunave, emërohen dhe shkarkohen nga prefektët, nën juridiksionin e të cilëve ndodhen organet e pushtetit lokal.
Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste duke mos patur vërejtje për përmbajtjen e pikës 1, quan antiligjore vetëm pikën 2 të këtij vendimi, sipas së cilës : "kryetarët e bashkive, të komunave e këshillave të rretheve drejtojnë punën e përditshme të gjendjes civile dhe janë përgjegjës për funksionimin normal të gjendjeve civile. Në çdo rast administrata e gjendjes civile dhe organet e pushtetit lokal janë të detyruara të zbatojnë aktet e urdhërat e prefektit që lidhen me gjendjen civile". Sipas palës kërkuese kjo pikë vjen në kundërshtim me nenet 1 dhe 4 të Ligjit nr.7608, datë 22.09.1992 "Për Prefekturat", pasi prefektët nuk kanë kompetencë të urdhërojnë organet lokale të pushtetit dhe ndërmjet prefektit dhe organeve të pushtetit lokal nuk ka marrëdhënie vartësie.
Gjykata në radhë të parë e gjen të arsyeshme të vejë në dukje se organizimi e funksionimi i zyrave të gjendjes civile dhe veprimtaria e tyre për mbajtjen e regjistrave dhe gjithë dokumentacionit ku pasqyrohet gjendja civile e popullatës kanë karakter unik, të njëllojtë e të centralizuar për të gjithë Republikën e Shqipërisë; për rrjedhojë gjendja civile nuk është e nuk mund të vihet në varësi të organeve të pushtetit lokal.
Kjo gjen mbështetje të plotë edhe në faktin se në asnjë nga dispozitat e Ligjit nr.7572, datë 10.06.1992 "Për organizimin dhe funksionimin e pushtetit lokal" (nenet 14,34,45 e 52) nuk parashikohet që gjendja civile vihet në vartësi të pushtetit lokal.
Funksionimi i rregullt dhe i saktë i zyrave të gjendjes civile është i domosdoshëm edhe për vetë organet e pushtetit lokal, veprimtaria e të cilëve shtrihet në fushat e ekonomisë, arsimit, shëndetësisë, punësimit, mbrojtjes etj. Eshtë pikërisht kjo arsyeja që në pikën 2 (fjalia e parë) të vendimit që atakohet, kryetarëve të bashkive, të komunave dhe të këshillave të rretheve ju është ngarkuar detyra të drejtojnë punën e përditshme të gjendjes civile. Ndërsa në fjalinë e dytë e të fundit të kësaj pike bëhet fjalë për akte dhe urdhëra të prefektit që lidhen me gjendjen civile e për gjendjen civile dhe jo për urdhëra të prefektit ndaj organeve të pushtetit lokal, siç gabimisht interpreton pala kërkuese.
Në këto kushte, Gjykata çmon se përgjegjësia e kryetarëve të komunave, të bashkive e të këshillave të rretheve për funksionimin normal e ligjor, të gjendjes civile si dhe detyrimi i tyre të zbatojnë aktet dhe urdhërat e prefektit që lidhen me gjendjen civile, nuk vijnë në kundërshtim me përmbajtjen e normës së nenit 4 (paragrafi i dytë) të Ligjit nr.7608, datë 22.09.1992 "Për Prefekturat" dhe nuk prekin parimin e pavarësisë, të vetëqeverisjes dhe të decentralizimit të organizimit dhe funksionimit të organeve të pushtetit lokal, të konsakruar me Ligjin nr.7570, datë 03.06.1992 "Për disa shtesa e ndryshime në Ligjin nr.7491, datë 29.04.1991 "Për dispozitat kryesore kushtetuese" (neni 3) dhe në Ligjin nr.7572, datë 10.06.1992 "Për organizimin dhe funksionimin e organeve të pushtetit lokal" (neni 1). Urdhërat dhe aktet e prefektit për gjendjen civile, siç u theksua edhe më lart, nuk kanë asnjë lidhje me organizimin dhe funksionimin e pushtetit lokal dhe as me veprimtarinë e pavarur të organeve të këtij pushteti në njësitë e tyre territoriale. Ato nuk u heqin organeve të pushtetit lokal asnjë kompetencë që atyre u është njohur me ligj dhe nuk përbëjnë cënim të parimit, sipas të cilit ndërmjet prefektit dhe organeve të pushtetit lokal nuk ka marrëdhënie vartësie.

Votuan kundër këtij vendimi Feti Gjilani, Veli Budo, Zija Vuci

(V - GjK - 9/96 - FZ.20/96, fq.745-749)

Vendimi nr.10, datë 09.05.1996
(V - 10/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço - relator i çështjes,

në datën 08.05.1996 mori në shqyrtim kërkesën e KOMISIONI I ZONES ELEKTORALE NR.26, me objekt: "Shfuqizimin e Vendimit nr.351, datë 04.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Rrëzimin e kërkesës për mungesë legjitimimi".

duke arsyetuar:

Komisioni i zonës elektorale Nr.26, në datën 29.04.1996 ka marrë vendimin që të refuzojë regjistrimin si kandidat për deputet në Kuvendin Popullor të z. Luan Mersin Rama, të paraqitur nga Partia Socialiste si subjekt elektoral.
Në datën 04.05.1996, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka shqyrtuar ankimin e z. Luan M.Rama dhe me vendimin 351 ka vendosur pranimin e ankesës dhe prishjen e vendimit të Komisionit të zonës Nr.26.
Kundër këtij vendimi të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, në datën 07.05.1996 ka paraqitur ankesë në Gjykatën Kushtetuese, në emër të Komisionit të zonës, kryetari i saj Jonuz Muça.
Gjykata Kushtetuese, pa i hyrë shqyrtimit në themel të çështjes, konstaton se në bazë të Ligjit Nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet në Kuvendin Popullor" ndryshuar me Ligjin Nr.8055, datë 01.02.1996, Komisionet e zonave nuk legjitimohen të paraqesin ankime në këtë Gjykatë ndaj vendimeve të Komisionit Qendror. Në bazë të dispozitave të mësipërme, e konkretisht të neneve 36,38 e 50 të Ligjit, instituti i ankimit është mjet ekskluziv i subjekteve elektorale dhe i të kandiduarve prej tyre për të garantuar respektimin e të drejtave që burojnë nga ligjet kushtetuese e ato elektorale e për pasojë vetëm ato mund të venë në lëvizje me ankim qoftë komisionet e zonave apo atë qendror, ashtu edhe Gjykatën Kushtetuese.

(V - GjK - 10/96 - FZ.21/96, fq.791)

Vendimi nr.11, datë 10.05.1996
(V - 11/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Veli Budo - relator i çështjes,

në datën 08.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: PARTIA DEMOKRISTIANE E SHQIPERISE, me objekt: "Prishjen e Vendimeve nr.342 dhe nr.353, datë 02.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mospranimin për regjistrim të kandidatëve për deputetë të Z.Z. Mati Pal Pepa në zonën e zgjedhjeve nr.2 dhe Hasan Abdurrahim Kuta në zonën e zgjedhjeve nr.28".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: "Shfuqizimin e vendimeve nr.353 dhe nr.342, datë 02.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve të Kuvendit Popullor.
Urdhërohet regjistrimi i ZZ. Hasan Abdurrahman Kuta si kandidat për deputet në zonën nr.28 dhe Mati Pal Pepa në zonën nr.2 të paraqitur nga Partia Demokristiane e Shqipërisë si subjekt elektoral".

duke arsyetuar:

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, me vendimin e tij nr.353, datë 02.05.1996, ka vendosur rrëzimin e kërkesës së Partisë Demokristiane të Shqipërisë për prishjen e vendimit të komisionit të zonës së zgjedhjeve nr.28, me të cilin është vendosur refuzimi i regjistrimit të Z. Hasan Kuta, si kandidat për deputet në Kuvendin Popullor.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve e ka quajtur të drejtë vendimin e komisionit të zonës me arsyetimin se kërkesa është paraqitur nga subjekti elektoral jashtë afatit ligjor.
Gjatë shqyrtimit të çështjes ka rezultuar se kërkesa për regjistrim së bashku me dokumentet e nevojshme të parashikuara në ligjin për zgjedhjet, është dorëzuar pranë zyrës së PTT-së më datë 27.04.1996. Ky fakt u vërtetua me dëftesën e zyrës postare me datën e sipërme.
Gjykata çmon se dorëzimi i kërkesës në zyrën postare përsa i përket afatit ligjor është i barazvlershëm me dorëzimin e saj në komisionin e zgjedhjeve të zonës.
Në këto kushte vendimi nr.353, datë 02.05.1996 i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, duhet të shfuqizohet si i pabazuar në ligj.
I pabazuar është vendimi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve edhe përsa i përket mospranimit të ankimit që ka ushtruar ky subjekt elektoral kundër qëndrimit që ka mbajtur komisioni i zonës elektorale nr.2, i cili ka refuzuar ta regjistrojë si kandidat për deputet Z. Mati Pal Pepa.
Në vendimin e tij ky komision ka pranuar se shkaku i vetëm që e ka çuar atë në këtë përfundim ka qenë mosparaqitja për regjistrim e të lartpërmendurit në komisionin e zonës elektorale, brenda afatit ligjor.
Një konkluzion i tillë nuk është i bazuar. Përfaqësuesi i Partisë Demokristiane ngriti përpara kësaj Gjykate disa pretendime dhe i shoqëroi këto edhe me prova shkresore. Nga këto prova rezulton se ndryshe nga ç'ka pranuar në vendimin e tij Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, shkaqet e vërteta të mosregjistrimit si kandidat për deputet të Z. Mati Pal Pepa, kanë qenë disa pengesa të tjera që i janë krijuar atij padrejtësisht nga vetë ky komision deri në datën 26.04.1996.
Veç kësaj Komisioni Qendror i Zgjedhjeve pa bërë asnjë hetim ka rrëzuar pretendimin kryesor se Z. Mati Pal Pepa më datën 27.04.1996 është paraqitur në zonën elektorale nr.2 dhe për orë të tëra nuk ka mundur të kontaktojë me komisionin jo për faj të tij.

Votuan kundër këtij vendimi Rustem Gjata, Veli Budo, Franc Jakova

(V - GjK - 11/96 - FZ.21/96, fq.792-793)

Vendimi nr.12, datë 13.05.1996
(V - 12/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Feti Gjilani, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Veli Budo, Zija Vuci - relator i çështjes,

në datën 11.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: PARTIA BASHKIMI SOCIAL DEMOKRAT I SHQIPERISE, me objekt: "Shfuqizimi i Vendimeve nr.342, datë 04.05.1996 dhe nr.353, datë 06.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve që i përkasin zonave të zgjedhjeve nr.17 Lezhë dhe nr.19 Pogradec".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: "Shfuqizimin e Vendimit nr.343, datë 04.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe detyrimin e komisionit të zonës elektorale nr.17 Lezhë, të marrë në shqyrtim kërkesën e Partisë së Bashkimit Socialdemokrat për regjistrimin si kandidat të tij për deputet në Kuvendin Popullor të Z. Pjerin Pal Ivanaj.
Rrëzimin e kërkesës për shfuqizimin e Vendimit nr.373, datë 06.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve".

duke arsyetuar:

Partia e Bashkimit Socialdemokrat të Shqipërisë, si subjekt elektoral në zgjedhjet e 26 majit të vitit 1996 ka kërkuar nga Gjykata Kushtetuese shfuqizimin e dy vendimeve të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, duke parashtruar se kandidaturat e saj për deputetë në Kuvendin Popullor, të paraqitura, njëra në zonën elektorale nr.17 Lezhë për Z. Pjerin Pal Ivanaj dhe tjetra në zonën elektorale nr.99 Pogradec për znj. Valentina Zylfi Bregu, padrejtësisht janë quajtur të parregullta për t'u regjistruar në listat njëemërore.
Kërkesa e këtij subjekti elektoral është e drejtë vetëm përsa i përket kandidaturës për deputet të z. Pjerin Ivanaj.
U vërtetua se kërkesa për regjistrimin e kësaj kandidature së bashku me dokumentacionin përkatës është depozituar në Komisionin e zonës elektorale nr.17 në datën 26.04.1996. Ky fakt rezultoi nga vetë përmbajtja e Vendimit nr.343, datë 04.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve si edhe nga procesverbali datë 30.04.1996 i mbajtur në Komisionin e Zonës.
Në të dy këto akte është pasqyruar në mënyrë të përgjithshme dhe të papërcaktuar se si shkak i vetëm i mosregjistrimit të z. Pjerin Ivanaj si kandidat për deputet, ka qenë "parregullsia e dokumentacionit të paraqitur në komisionin e zonës. Megjithatë, as ky as Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk kanë treguar se ku konsistojnë konkretisht këto parregullsi.
Eshtë kërkesë ligjore që Komisioni Qendror të verifikojë pretendimet e subjekteve kundër vendimeve ose veprimeve të komisioneve të zonave dhe të japë vendim të motivuar.
Meqënëse këto kërkesa nuk janë zbatuar, vendimi i tij nr.343, datë 04.05.1996, duhet të shfuqizohet , dhe kërkesa për regjistrimin e këtij kandidati t'i dërgohet komisionit të zonës nr.17 Lezhë.
Përsa i përket kërkesës për shfuqizimin e Vendimit nr.373, datë 06.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve që i përket zonës nr.99 Pogradec, shkaqet e parashtruara nga Partia e Bashkimit Socialdemokrat, janë të pabazuara.
Në zbatim të shkronjës "d" të nenit 20 të Ligjit nr.8055, datë 01.02.1996, i cili ka ndryshuar nenin 36 të Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor", Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka ushtruar kontroll për regjistrimet e kandidatëve të bëra në zonën nr.17 Pogradec. Gjatë këtij kontrolli ai ka konstatuar se Znj.Valentina Bregu është regjistruar si kandidate për deputete, më datë 03.05.1996, pra tej afatit të parashikuar nga neni 13 i Ligjit "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor".
Në këto rrethana, ai duke e shqyrtuar çështjen kryesisht me të drejtë ka vendosur shfuqizimin e vendimit të komisionit të kësaj zone.
Znj. Valentina Bregu është propozuar nga ky subjekt elektoral si zëvëndësuese e një personi tjetër që kishte hequr dorë nga kandidatura për deputet, por ashtu siç ka pranuar me të drejtë Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, komisioni i zonës elektorale nr.99, nuk ka pasur parasysh faktin se kandidati që hoqi dorë, nuk ishte regjistruar deri në datën 26.04.1996, dmth., 30 ditë përpara zgjedhjeve. Për rrjedhojë mosrespektimi i këtij kushti, kur janë rastet e parashikuara nga neni 18 i ligjit të sipërpërmendur, i heq të drejtën subjektit elektoral për të regjistruar si zëvëndësues kandidatë të tjerë.

Votoi kundër këtij vendimi Franc Jakova

(V - GjK - 12/96 - FZ.21/96, fq.794-795)

Vendimi nr.13, datë 14.05.1996
(V - 13/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Alfred Karamuço, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova - relator i çështjes,

në datën 13.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: PARTIA ALEANCA DEMOKRATIKE E SHQIPERISE, me objekt: "Shfuqizimi i Vendimit nr.341 Prot., datë 05.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mosregjistrimin e Z. Idriz Basha si kandidat për deputet i Partisë Aleanca Demokratike në zonën elektorale nr.9 dhe shfuqizimi i Vendimit nr.348 Prot., datë 02.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mosregjistrimin e Z. Arben Saraçi si kandidat për deputet i Partisë Aleanca Demokratike në zonën elektorale nr.87".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi:
"1. Rrëzimin e kërkesës së Partisë Aleanca Demokratike për shfuqizimin e Vendimit nr.341 Prot., datë 05.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mosregjistrimin e Z. Idriz Basha si kandidat për deputet i Partisë Aleanca Demokratike në zonën elektorale nr.9;
2. Shfuqizimin e Vendimit datë 30.04.1996 të komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.87 dhe Vendimit nr.348 Prot., datë 02.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mosregjistrimin e Z. Arben Saraçi si kandidat për deputet i Partisë Aleanca Demokratike në zonën elektorale nr.87.
Detyrimin e komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.87 t'i japë subjektit elektoral Partia Aleanca Demokratike 2(dy) ditë afat për ndreqjen e parregullsive të konstatuara në dokumentet për regjistrimin e kandidatit për deputet Z. Arben Saraçi dhe në përfundim të marrë vendimin përkatës".

duke arsyetuar:

1. Më datë 26.04.1996 Partia Aleanca demokratike si subjekt elektoral i ka dorëzuar komisionit të zonës elektorale nr.9 dokumentet për regjistrimin e Z. Idriz Basha si kandidat për deputet të saj në këtë zonë. Sipas parashtrimeve të palës kërkuese në kërkesën e paraqitur pranë kësaj Gjykate dhe gjatë shqyrtimit të çështjes, Z. Idriz Basha, shtetas shqiptar, qysh para disa dekadash është larguar nga Shqipëria dhe është vendosur në Belgjikë; në Republikën e Shqipërisë ka qëndruar vetëm në muajt tetor-nëntor 1995 dhe ka vajtur përsëri në Belgjikë, ku më 19 dhjetor 1995 ka pësuar një aksident të rëndë dhe ka qëndruar atje në spital e nën kontrollin e mjekut
deri në 30.04.1996.
Në komisionin e zonës, në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve dhe, së fundi, gjatë shqyrtimit të çështjes në këtë Gjykatë pala kërkuese nuk paraqiti prova që Z. Idriz Basha gjatë 6 muajve të ketë pasur vendbanim të përhershëm në Republikën e Shqipërisë.
Në këto rrethana, Gjykata Kushtetuese vendimin datë 30.04.1996 të komisionit të zonës nr.9 dhe vendimin nr.Prot.341, datë 05.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mosregjistrimin e Z. Idriz Basha si kandidat për deputet i gjen të mbështetura në nenin 2 të Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë", ndryshuar me Ligjin nr.8055, datë 01.02.1996, i cili përcakton, ndër të tjera, edhe kushtin e domosdoshëm për të pasur të drejtën për t'u zgjedhur deputet në Kuvendin Popullor - vandbanimin e përhershëm në Republikën e Shqipërisë për një periudhë kohe jo më pak se 6 muaj.
Në kërkesën e saj Partia Aleanca Demokratike ka parashtruar gjithashtu se kërkesa e nenit 2 të ligjit të sipërcituar që ve kusht vendbanimin e përhershëm në Republikën e Shqipërisë jo më pak se 6 muaj për të fituar të drejtën për t'u zgjedhur si deputet, vjen në kundërshtim me nenin 19 të Ligjit Kushtetues nr.7692, datë 31.03.1993 "Për të Drejtat dhe Liritë Themelore të Njeriut". Lidhur me këtë kërkesë Gjykata konstaton se pala kërkuese si parti politike nuk hyn në subjektet e parashikuara në nenin 25 të Ligjit nr.7561, datë 29.04.1992 "Për disa ndryshime e plotësime në Ligjin nr.7491, datë 29.04.1991 "Për dispozitat kryesore kushtetuese", të cilat kanë të drejtë të venë në lëvizje Gjykatën Kushtetuese. Edhe sigla e vënë nga Z. Idriz Basha në kërkesën e Partisë Aleanca Demokratike, pa u paraqitur vetë dhe parashtruar kërkimet e tij për shkelje të të drejtave kushtetuese, nuk e investon Gjykatën për të shqyrtuar kushtetutshmërinë e nenit 2 të ligjit të sipërcituar.
2. Më datë 26.04.1996 Partia Aleanca Demokratike si subjekt elektoral i ka dorëzuar komisionit të zonës elektorale nr.87 dokumentet për regjistrimin e Z. Arben Saraçi si kandidat për deputet të saj në këtë zonë.
Komisioni i zonës me vendimin datë 30.04.1996 ka refuzuar regjistrimin e Z. Arben Saraçi si kandidat për deputet me arsyetimin se 18 nga personat që kanë nënshkruar listën prej 406 zgjedhësish që përkrahin paraqitjen e kandidatit nuk janë banorë të fshatit Poshnje, pra nuk është respektuar kërkesa e shkronjës "ç" të nenit 13 të Ligjit "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë". Po me këtë arsyetim Komisioni Qendror i Zgjedhjeve me Vendimin nr.348 Prot., datë 02.05.1996 ka rrëzuar kërkesën e Partisë Aleanca Demokratike për prishjen e vendimit të komisionit të zonës.
Gjykata konstaton se të dy këto vendime janë marrë pa u respektuar procedura e parashikuar në paragrafin e tretë të nenit 14 të Ligjit "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë", në të cilin thuhet: "Kur komisioni i zgjedhjeve i zonës vëren parregullsi në kërkesën dhe dokumentet për regjistrimin e kandidatëve, njofton subjektet elektorale për ndreqjen e tyre brenda dy ditëve nga konstatimi. Në rast të kundërt, komisioni i zgjedhjeve i zonës merr vendimin përkatës".
Rrjedhimisht, Gjykata çmon se vendimi i komisionit të zonës nr.87 dhe Vendimi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve duhen shfuqizuar; komisioni i zonës nr.87 duhet t'i japë dy ditë afat palës kërkuese për ndreqjen e parregullsive që konstaton në dokumentet për regjistrimin e kandidatit dhe vetëm pastaj të marrë vendimin përkatës.

Votoi kundër këtij vendimi Feti Gjilani, përsa i përket kërkuesit Idriz Basha

(V - GjK - 13/96 - FZ.21/96, fq.796-797)

Vendimi nr.14, datë 15.05.1996
(V - 14/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Manol Konomi, Feti Gjilani, Alfred Karamuço, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova, Hilmi Dakli - relator i çështjes,

në datat 13.05.1996 dhe 14.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: PARTIA SOCIAL PUNETORE SHQIPTARE, me objekt: "Mosregjistrimi i kandidaturës për deputet të Z. Bashkim Merkaj në zonën elektorale nr.84 Mallakastër, në bazë të Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë", ndryshuar me Ligjin nr.8055, datë 01.02.1996".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Detyrimin e komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.84 Mallakastër t'i japë Partisë Social Punëtore një afat të nevojshëm për përgatitjen rishtazi dhe paraqitjen e dokumentacionit të kërkuar nga neni 13 i Ligjit "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor" dhe si të jenë paraqitur në rregull dhe në afatin e caktuar prej tij, të marrë vendimin përkatës".

duke arsyetuar:

Partia Social Punëtore në zonën 84 Mallakastër ka paraqitur si kandidat të sajin Z. Bashkim Merkaj. Për këtë qëllim kandidati në fjalë më datë 25.04.1996 i ka dorëzuar komisionit elektoral të zonës dokumentet e nevojitura dhe konkretisht: kërkesën e Partisë Social Punëtore, dy kopje të deklaratës të vetë kandidatit, vendimin e komisionit shtetëror për kontrollin e figurës morale dhe listën e zgjedhjeve të nënshkruar nga 470 zgjedhës, sipas formës së kërkuar. Më datë 26.04.1996 në orën 20.30' kandidati është paraqitur në komision, ku ishin kryetari dhe anëtarët e komisionit dhe i është kërkuar kryetarit të pajiseshin me dokumentin e dorëzimit, por nga ana e tij iu tha se nuk ishte i nevojshëm. Për këtë shkak anëtarët e komisionit që ishin përfaqësues të subjekteve elektorale, mbajtën një procesverbal të përbashkët me të cilën vërtetohet dorëzimi i dokumentave të 6 partive pjesëmarrëse ndër të cilët edhe ai i Partisë Social Punëtore.
Më datë 29.04.1996, partia ankuese u informua nga përfaqësuesi i saj se mungonin dokumentet e kandidatit. Për t'u siguruar më mirë më datë 30.04.1996 u dërgua në zonë sekretari i përgjithshëm i kësaj partie i cili mori përgjigjen se dokumentet mungonin. Për këtë partia iu drejtua Komisionit Qendror të Zgjedhjeve me një notë të shkruar rekomande datë 30.04.1996 dhe morën prej tij vetëm një përgjigje gojore, se pranë atij Komisioni nuk ndodheshin të paraqitura dokumentet.
Rrethanat e sipërme i provon me kopjen e procesverbalit datë 26.04.1996, me kopjen e notës datë 30.04.1996, një dëftesë postare si edhe me kopjen e shkresës tjetër drejtuar po Komisionit Qendror nr.18 Prot., datë 26.04.1996 me të cilën i është dërguar lista me 6 emra, ndër të cilët edhe kandidati Bashkim Merkaj.
Gjykata nga të dhënat e sipërme konkludon se dokumentet janë paraqitur dhe mungesa e tyre rrjedh për fajin e komisionit të zonës, duke iu mohuar kështu e drejta ligjore e kandidimit. Për rivendosjen e asaj të drejte, palës ankuese i duhet dhënë mundësia e ribërjes së dokumentave.

(V - GjK - 14/96 - FZ.23/96, fq.849-850)

Vendimi nr.15, datë 15.05.1996
(V - 15/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Alfred Karamuço, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova - relator i çështjes,

në datën 14.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: PARTIA "BASHKIMI PER TE DREJTAT E NJERIUT", me objekt: "Mosregjistrimi i Znj. Gjyste Dushku si kandidate për deputete nga komisioni i zgjedhjeve të zonës nr.17"

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Detyrimin e komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.17 t'i kthejë Partisë "Bashkimi për të Drejtat e Njeriut" dokumentat e Znj. Gjyste Dushku dhe t'i japë 2 (dy) ditë afat për ndreqjen e parregullsisë së konstatuar dhe pas riparaqitjes së tyre të marrë vendimin përkatës.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve të vërë menjëherë në dispozicion të komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.17 dokumentet që i përkasin Znj. Gjyste Dushku".

duke arsyetuar:

Partia "Bashkimi për të Drejtat e Njeriut" si subjekt elektoral ka paraqitur pranë komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.17 dokumentet e Znj.Gjyste Dushku për ta regjistruar si kandidate për deputete në zgjedhjet për deputetë të Kuvendit Popullor.
Siç rezulton nga pika 8 e Protokollit nr.3, datë 30.04.1996 të komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.17, dokumentet e znj. Gjyste Dushku ky komision i ka gjetur të rregullta, me përjashtim të vendimit datë 24.04.1996 të Komisionit Shtetëror për Kontrollin e Figurës së Zyrtarëve dhe Personave të tjerë, në të cilin mbiemri i shënuar "Dusha" nuk përputhet me mbiemrin "Dushku" të dokumenteve të tjera të paraqitura. Nisur nga ky fakt, komisioni i zgjedhjeve të zonës nr.17, nuk e ka regjistruar Znj. Gjyste Dushku si kandidate për deputete dhe pa pasur asnjë bazë ligjore ka lënë që çështjen ta zgjidhë Komisioni Qendror i Zgjedhjeve. Megjithë ndërhyrjet e palës kërkuese, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk e ka zgjidhur këtë problem.
Gjykata çmon se në rastin konkret komisioni i zgjedhjeve të zonës nr.17 ishte i detyruar të zbatonte kërkesën e paragrafit të tretë të nenit 14 të Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë", ndryshuar me Ligjin nr.8055, datë 01.02.1996, sipas të cilit: "Kur komisioni i zgjedhjeve i zonës vëren parregullsi në kërkesën dhe dokumentet për regjistrimin e kandidatëve, njofton subjektet elektorale për ndreqjen e tyre brenda dy ditëve nga konstatimi. Në rast të kundërt, komisioni i zgjedhjeve i zonës merr vendimin përkatës".

(V - GjK - 15/96 - FZ.23/96, fq.851)

Vendimi nr.16, datë 16.05.1996
(V - 16/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço - relator i çështjes,

në datën 16.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkuese: PARTIA KOMBETARE E LEGALITETIT, me objekt: "Shfuqizimi i Vendimit nr.429, datë 11.05.1996 të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për mosregjistrimin e kandidatëve për deputetë në listën për mandatet shtesë, neni 15 i Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet në Kuvendin Popullor të Republikës së Shqipërisë, ndryshuar me Ligjin nr.8055, datë 01.02.1996".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Rrëzimin e kërkesës së Partisë Kombëtare të Legalitetit".

duke arsyetuar:

Partia Kombëtare e Legalitetit, me shkresën nr.82/1, datë 25.04.1996 ka paraqitur në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve kandidatët për deputetë në listën për mandatet shtesë.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, me vendimin nr.429, datë 11.05.1996 ka refuzuar regjistrimin e kandidatëve të Partisë Kombëtare të Legalitetit në listën për mandatet shtesë, me arsyetimin se kërkesa është paraqitur në datën 29.04.1996, jashtë afatit ligjor.
Kërkuesi pretendon se i është drejtuar Komisionit Qendror të Zgjedhjeve brenda afatit ligjor.
Nga materialet e paraqitura nga kërkuesi, vërtetohet se lista për mandatet shtesë është dërguar pranë Komisionit Qendror të Zgjedhjeve në datën 29.04.1996 me numër protokolli 166, pra tej afatit të parashikuar në nenin 15 të Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë", ndryshuar me Ligjin nr.8055, datë 01.02.1996. Në bazë të kësaj dispozite lista me mandatet shtesë, subjektet elektorale i paraqesin në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve jo më vonë se 30 ditë para datës së votimit.

(V - GjK - 16/96 - FZ.23/96, fq.851-852)

Vendimi nr.17, datë 17.05.1996
(V - 17/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço, Veli Budo - relator i çështjes,

në datën 16.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: SINAN HYSEN TAFAJ, me objekt: "Detyrimin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve të caktojë anëtar të komisionit të zonës nr.22 përfaqësuesin e propozuar prej Z. Sinan Tafaj si kandidat i pavarur".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, njëzëri, vendosi: "Detyrimin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve të caktojë si anëtar të komisionit të zgjedhjeve të zonës nr.22 personin e kërkuar si përfaqësues nga kandidati për deputet të pavarur, Sinan Tafaj".

duke arsyetuar:

Kërkuesi Sinan Hysen Tafaj, është regjistruar si kandidat i pavarur për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të 26 Majit 1996 në zonën e zgjedhjeve nr.22, më datë 26.04.1996. Po atë ditë ai është paraqitur në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve dhe në zbatim të nenit 37 të Ligjit nr.7556, datë 04.02.1992 "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor të Republikës së Shqipërisë", ka kërkuar caktimin e përfaqësuesit të tij në komisionin e zonës përkatëse të zgjedhjeve.
Kërkuesi pretendon se ka marrë përgjigje gojore se kërkesa nuk merret parasysh mbasi është paraqitur jashtë afatit të caktuar nga ky Komision.
Lidhur me këtë përfaqësuesi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve pranoi se ky komision ka vendosur që afati brenda të cilit subjektet elektorale do të propozonin anëtarët e komisioneve të zgjedhjeve ishte data 22.04.1996.
Gjykata çmon se afati i caktuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve për paraqitjen e propozimeve të përfaqësuesve të subjekteve elektorale për komisionet e zonave deri në datën 22.04.1996, është bërë në përputhje të plotë me përmbajtjen e nenit 37 të Ligjit "Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor". Respektimi i këtij afati është i detyrueshëm për partitë politike si subjekte elektorale, kurse për kandidatët e pavarur afati i sipërm nuk mund të zbatohet për vetë faktin se komisioni i zgjedhjeve të zonës fillon nga veprimtaria pas datës 22.05.1996 dhe personat që kërkojnë të kandidohen si të pavarur ende nuk e kanë fituar cilësinë e subjektit elektoral.

(V - GjK - 17/96 - FZ.23/96, fq.853-854)

Vendimi nr.18, datë 17.05.1996
(V - 18/96)

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, e përbërë nga Rustem Gjata, Kryetar dhe gjyqtarët Hilmi Dakli, Manol Konomi, Feti Gjilani, Veli Budo, Zija Vuci, Franc Jakova, Alfred Karamuço - relator i çështjes,

në datën 16.05.1996, mori në shqyrtim në seancë gjyqësore çështjen me kërkues: VEIZ RAHMI KARAGJOZI, me objekt: "Detyrimin e Komisionit të Kontrollit të Figurës së personave Zyrtarë për t'i dhënë vendim, në bazë të neneve 7,8,9 të Ligjit nr.8043, datë 30.11.1995 "Për kontrollin e figurës së zyrtarëve dhe personave të tjerë që lidhen me mbrojtjen e shtetit demokratik"".

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqipërisë, me shumicë votash, vendosi: "Rrëzimin e kërkesës".

duke arsyetuar:

Veiz Rahmi Karagjozi, në kërkesën e paraqitur pranë kësaj Gjykate pretendon se me qenë se do vendosë kandidaturën për deputet, si subjekt i pavarur në zgjedhjet e 26 majit 1996, është paraqitur brenda afatit ligjor në Komisionin Shtetëror të Kontrollit të figurës së zyrtarëve dhe personave të tjerë, me kërkesën për t'i dhën&eu